استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٥٩٣

زمان غيبت، امر آن به دست مجتهد جامع الشرائط است (خمس).

سهم سادات: نيمى از خمس است كه به مصرف سادات فقير واجد شرايط رسانده مى‌شود (خمس).

سهمين: به سهم امام عليه السلام و سهم سادات كه روى هم خمس را تشكيل مى‌دهد، سهمين (دو سهم) گفته مى‌شود (خمس).

سهوى، سهواً: از روى اشتباه و غفلت.

سيد، سيده: مرد و زنى كه از طريق پدر از اولاد هاشم بن عبد مناف (يكى از اجداد بزرگوار رسول الله صلى الله عليه و آله) باشند.

سيره: روش.

سيره عقلا: اتفاق عقلا بر انجام دادن يا ترك كردن امرى از جهت اين كه عاقل هستند، مانند اخذ به ظاهر كلام.

سيره متشرّعه: اتفاق متشرّعين از زمان حاضر تا عصر تشريع بر انجام دادن يا ترك كردن امرى به دليل پاى بند بودن به شريعت اسلام.

شاذروان: به برآمدگى‌هايى گفته مى‌شود كه در پايين ديوار كعبه وجود دارد و جزء كعبه است و طواف كننده بايد بيرون از آن طواف كند.

شارع: كسى كه احكام را ابتدائاً وضع مى‌كند و آن خداوند متعال است و گاهى بر رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم نيز اطلاق مى‌شود.

شأن: حال و وضعيت، منزلت.

شاهد حال: قرائن و شواهدى كه چيزى را به ما مى‌فهماند، بدون اين كه اذن صريح يا اذن فحوى‌ در كار باشد، مثل خصوصيات زمانى، خصوصيات مكانى (مانند عرف محل)، خصوصيات شخصى يك فرد و امثال آنها.

شبهه: مشابهت، پوشيدگى امر، عدم وضوح.

شبهه حكميه: مشتبه بودن و عدم وضوح حكم شرعى در يك موضوع.

شبهه غير محصوره‌ شبهه محصوره.

شبهه محصوره: اگر شبهه داراى جوانبى باشد كه همه آنها مورد ابتلاى مكلّف باشد و در آن، احتمال انطباق معلوم بالاجمال، با فرد مختار، به جهت كثرت اطراف شبهه، ضعيف باشد، به گونه‌اى كه عقلا به آن اعتنا نكنند، شبهه غير محصوره ناميده مى‌شود، وگرنه شبهه محصوره است. در شبهه محصوره، بايد از تمام اطراف شبهه اجتناب شود؛ ولى در شبهه غير محصوره، ارتكاب فرد مختار، جايز است.

شبهه موضوعيّه: عدم وضوح و مشتبه بودن موضوع خارجى، مثل اين كه ندانيم مايعى كه در خارج موجود است، سركه است يا شراب.

شبهه‌ناك: آلوده به شبهه؛ چيزى كه احتمال حرام بودن در آن وجود دارد.

شخص حقوقى: شخص اعتبارى كه داراى حق و تكليف است، بدون اين كه شخص معيّن خارجى باشد، مانند شركت‌ها، دولت‌ها و ....

شخص حقيقى: شخص انسانى معّين خارجى (تك تك افراد انسان).