استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٥٩٧
عسر و حرج: تنگنا و سختى و مشقّت زياد.
عقد: گره و پيوند، عهد و پيمان؛ قرارداد دو طرف بر اين كه ملتزم به عمل كردن به مفاد آنچه توافق كردهاند، باشند. در عقد بايد ايجاب و قبول وجود داشته باشد، مثل عقد بيع و عقد نكاح.
عقود: جمع عقد (عقد).
عقود صحيح شرعى: قراردادهاى دو طرفهاى كه شرع مقدّس آنها را صحيح و جايز مىداند، مثل بيع، ازدواج، اجاره، مصالحه و ...
علّت تامّه: سببى كه با موجود شدن آن، معلول نيز ايجاد مىشود و در مقابل آن علّت ناقصه قرار دارد. در احكام شرعى نيز به سببى گفته مىشود كه با فرض وجود آن، حكم شرعى وجود داشته باشد.
علم: اعتقاد قطعى، يقين.
علم اجمالى: دانستن چيزى بدون آگاهى داشتن از تفاصيل آن، مثل دانستن اين كه يكى از دو ظرف نجس است، اما معلوم نباشد كه كدام يك از آن دو است. علم اجمالى در مقابل علم تفصيلى قرار دارد.
عمدى: كار قصد شده، كارى كه از روى قصد و نيّت و التفات انجام مىشود، نه از روى تصادف و يا غفلت. در مقابل عمدى، سهوى قرار دارد.
عمره تمتّع: بخش اوّل از مناسك حجّ تمتّع است كه شامل پنج عمل (احرام از ميقات، طواف، نماز طواف، سعى بين صفا و مروه و تقصير) است. عمره تمتّع بايد در ماههاى حج (شوال، ذى القعده و ذى الحجّه) انجام شود.
عمره مفرده: عمرهاى است كه در تمام طول سال مىتوان آن را انجام داد. اعمال عمره مفرده، مانند عمره تمتّع است، با اين تفاوت كه در آخر عمره مفرده، بايد طواف نساء و نماز آن هم به جا آورده شود.
عمل به احتياط: اين كه شخص به گونهاى عمل نمايد كه يقين كند وظيفه شرعى اش را انجام داده است، مثلًا اگر عدهاى از مجتهدين عملى را واجب و عدّه ديگرى مستحب دانستند، آن عمل را به جا آورد و اگر عدهاى از مجتهدين عملى را حرام و عدّه ديگرى مكروه دانستند، آن را ترك كند.
عوض و معوّض: عوض به بدل در عقود مىگويند، مثل ثمن در بيع و اجرت در اجاره.
معوّض آن چيزى است كه عوض در مقابل آن پرداخت مىشود، مثل مثمن (جنس فروخته شده) در بيع و منفعت عين و كار در اجاره.
عهد: ملزم شدن به انجام دادن يا ترك كردن فعلى در برابر خداوند به اين صورت كه فرد بگويد: «با خداوند عهد كردم كه فلان كار را انجام دهم يا فلان كار را ترك نمايم». وفاى به عهد مانند وفاى به سوگند و نذر لازم است و مخالفت با آن جايز نيست و كفّاره دارد.
عيال: كسانى كه نفقه آنها بر عهده سرپرست خانواده است، مانند زن و فرزندان نسبت به مرد خانواده.
عيدين: عيد فطر و عيد قربان.