استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٥١٠ - نيابت در حج

پاسخ: با عدم تمكّن از استنابه شخص معيّن و رعايت مكان معيّن، نايب گرفتن ساقط نمى‌شود و واجب است شخص ديگر و از مكان ديگر براى انجام دادن حج، نايب گرفته شود، مگر اين كه با توجه به قرائن و شواهد قطعى اطمينان حاصل شود كه حجِّ وصيت شده، مقيّد به شرايط مذكور بوده كه در اين صورت، وصيت باطل است.

[١٩٠٣] سؤال ٦٧: ميّتى مبلغى را براى انجام دادن حج، وصيت كرده كه كمتر از ثلث اموالش و بسيار بيشتر از هزينه حج است. ورثه نسبت به مازاد از هزينه حج چه بايد بكنند؟

پاسخ: چنانچه غرض موصى از صرف كردن مبلغ مذكور در حج، اين بوده كه فقط يك حج انجام شود، مقدار زايد، ملك ورثه است؛ ولى چنانچه غرض او اين بوده كه تمام مبلغ مذكور، صرف در امر حجّ نيابى او شود، بايد مطابق غرض ميّت عمل شود و اگر مقصود او به هيچ وجه روشن نيست، نايبى كه به واسطه داشتن امتيازاتى اجرتش از ديگر نايب‌ها بيشتر است، به نيابت گرفته شود و مازاد بر اجرت او براى ميّت در امور خير به مصرف برسد.

نيابت در حج‌

[١٩٠٤] سؤال ٦٨: مادرى براى حج ثبت نام كرده و قبل از اين كه نوبت او براى اعزام به حج برسد، فوت كرده است. اين مادر به فرزند معلول خود كه از برخى اعمال حج معذور است، وصيت كرده تا برايش حج به جا آورد و او پس از رسيدن نوبت مادرش با استفاده از فيش ثبت نام مادر و با دادن مبلغى بيشتر از آنچه مادرش پرداخته بود، به حج مى‌رود. حكم اين مسأله چيست؟

پاسخ: عمل به وصيت مذكور واجب است و حجّ نيابى فرزند معلول از طرف مادرش صحيح است، مگر اين كه احراز شود حج از قبل، بر مادر واجب شده كه در اين صورت وصيت مادر نسبت به انجام دادن حج توسط فرزند باطل است‌