استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٦ - تقليد ابتدايى از ميت

تقليد ابتدايى از ميّت‌

[٩٠] سؤال ٩٠: با توجه با اين كه رجوع به مجتهد، براى به دست آوردن احكام الهى از باب طريقيت است نه اين كه خودش موضوعيت داشته باشد و وجوب تقليد از اعلم هم از اين باب است كه مطمئن‌ترين طريق براى رسيدن به احكام واقعى است، چگونه است كه فقهاى عظام، تقليد ابتدايى را از مجتهد ميّتى مانند علامه حلّى و مقدّس اردبيلى كه ممكن است از حيث علم و تقوا، نسبت به فقهاى عظام فعلى بالاتر باشند و اعتماد و اطمينان براى به دست آوردن حكم واقعى از طريق ايشان بيشتر باشد، جايز نمى‌دانند؟

پاسخ: براى جواب تفصيلى به كتب استدلالى مراجعه شود ولكن تحقّق چنين امرى (اعلميت از تمامى احياء) در خارج، با توجه به آسان‌تر شدن طريق تحصيل علم، بعيد به نظر مى‌رسد. علاوه بر آن كه مرجعيت، فقط براى بيان امور و سؤالات جزيى نيست؛ بلكه زعامت دينى نيز مطرح است و لازم است زعيم امّت زنده باشد.

[٩١] سؤال ٩١: تقليد ابتدايى از مجتهد ميّتى كه اعلم از فقهاى زنده است، چه صورتى دارد؟ در فرض حرمت، اگر شناخت فقيه زنده اعلم مشكل باشد و موجب عسر و حرج گردد، تقليد ابتدايى از مجتهد ميّتى كه اعلم از فقهاى زنده است، جايز است يا خير؟

پاسخ: تقليد ابتدايى از ميّت اعلم جايز نيست. اگر حىّ اعلم را تشخيص داد، از او تقليد كند، والّا از مظنون الأعلميه و اگر آن را هم نتوانست تشخيص دهد، از محتمل الأعلميه در بين فقهاى زنده تقليد نمايد.

[٩٢] سؤال ٩٢: آيا تقليد ابتدايى از مجتهد ميّت، نظير امام خمينى رحمه الله جايز است؟ در صورت اعلميت مجتهد ميّت نسبت به مجتهدين حى، براى كسانى كه تازه به تكليف رسيده‌اند، وظيفه چيست؟

پاسخ: نمى‌شود ابتدائاً از ميّت تقليد كرد، هر چند مجتهد ميّت از مجتهد حى، اعلم باشد.