استفتائات - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٢٨ - تركه، ارث و مال وصيت شده

[١٦١٥] سؤال ٢٥٦: اگر ارث افزايش قيمت پيدا كند، زيادى قيمت آن خمس دارد يا نه؟

اگر اموال موروثه را با چيز ديگرى معاوضه كنيم و آن چيز ارتفاع قيمت پيدا كند، چه حكمى دارد؟

پاسخ: مالى كه به ارث رسيده، خمس ندارد و اگر آن را مؤونه زندگى خود قرار داده باشد، مثل اين كه با آن منزل مسكونى تهيه كرده باشد، افزايش قيمت آن هم خمس ندارد و اگر آن را سرمايه كسب قرار داده باشد و با آن به اندازه مؤونه زندگى خود به دست آورد، نه بيشتر، باز هم افزايش قيمت آن خمس ندارد؛ چون اين گونه سرمايه خودش جزء مؤونه زندگى محسوب مى‌شود و اگر با چيز ديگرى معاوضه شده باشد نيز همين حكم را دارد و اگر ارث را نه مؤونه قرار دهد و نه سرمايه و از افزايش قيمت آن يك سال بگذرد، در وقت فروش آن، خمس زيادى قيمت را بدهد.

[١٦١٦] سؤال ٢٥٧: بعد از فوت پدرم مبلغ چهار و نيم ميليون تومان به عنوان سهميه من از فروش خانه پدرى به دستم رسيد و مقدارى نيز قرض كردم و منزلى براى خود تهيه نمودم. اين نقل و انتقالات در مدت دو ماه انجام شد. آيا به مبلغ چهار و نيم ميليون تومان ارث پدرى، خمس تعلّق مى‌گيرد؟

پاسخ: خمس به آن تعلّق نمى‌گيرد، مگر اين كه يقين داشته باشيد كه خانه پدرى متعلّق خمس قرار گرفته و ندانيد خمس آن پرداخت شده است يا نه كه در اين صورت بايد خمس آن را به نسبت سهم الارث خود پرداخت نماييد.

[١٦١٧] سؤال ٢٥٨: اگر تركه ميّت از اموال حلال و حرام تشكيل شده باشد، ورثه چه تكليفى دارند؟

پاسخ: اگر صاحب مال حرام و مقدار آن معلوم نيست، واجب است خمس همه مال مخلوط به حرام را بدهند و اگر مى‌دانند كه اموال حلال او نيز متعلّق خمس بوده و خمس آن پرداخت نشده است، لازم است نسبت به بقيه مال‌