بر این اساس، می‌توان ادعا کرد کاربرد «صدقه» در این روایات، در دو معنا بسیار رایج بوده است: نخست، وقف، دوم، کمک مالی به محرومان (اعم از واجب و مستحب)؛ آن سان که هرگاه بدون هیچ گونه شاهد و قرینه‌ای به کار رود، مجمل خواهد بود.[٢]

نمونه موارد دیگر کاربرد آن (با قرینه)، به شرح ذیل است:

ـ زکات فطره؛ مانند:

عن محمد بن مسلم عن ابی جعفر٧ قال: سألته عما یجب علی الرجل فی اهله من صدقة الفطرة، قال: تصّدق عن جمیع من تعول.[٣]

نیز:

الصدقة لمن لایجد الحنطة و الشعیر یجزی عنه القمح و العدس و الذرة نصف صاع من ذلک کلّه اوصاع به تمر او زبیب.[٤]

اضافه صدقه به فطره در حدیث اول، و تعیین مقدار یادشده در حدیث دوم، قرينه این کاربرد است.

ـ انفاق مستحب؛ مانند:

عن امیرالمؤمنین٧: اذا املقتم فتاجروا الله بالصدقة.[٥]

نیک روشن است که زکات واجب، منوط به املاق (: فقر) نیست، بلکه اصولاً بر فقیر زکاتی نیست.

ـ كفاره؛ مانند:

عن أبي عبد الله٧ قال: إذا فرغت من مناسكك و أردت الخروج من مكة فاشتر بدرهم تمرا ثم تصدق به، يكون كفارة لما أكلت.[٦]

[١]. همان، ج٧، ص٣٩.

[٢]. همان ج٧، ص٥٦.

[٣]. من لایحضره الفقیه، ج٤، ص٢٩٤.

[٤]. الکافی، ج٧، ص٣١.

[٥]. ر.ک: الوافی، ج١٠، ص٥٦٠.

[٦]. ر.ک: همان، ج١٠، ص١٩٥ ـ ١٩٦.