این‌که محمد بن شاذان را برادر فضل تلقي كنيم، احتمال بسیار ضعیفی است. رویکرد مبتنی بر کند و کاو رجالی این است که «محمد بن شاذان» در روایات، همان «ابوعبدالله شاذانی» است که نوه برادر فضل بن شاذان است. کشی در مواردی از رجالش از ابوعبدالله شاذانی به محمد بن شاذان تعبیر نموده است.[١] توضيح كلام اين‌كه، شاذان بن خليل داراي چند پسر بوده است كه يكي از آنان نامبردار به «نعيم» است. احمد، پسر نعيم و پسر برادر فضل بن شاذان است كه شيخ مفيد در كتاب الاختصاص خود، حداقل در دو مورد، با واسطه استادش ابوالقاسم جعفر بن محمد بن قولويه و او با واسطه مشايخش از«احمد بن شاذان بن نعيم» از فضل بن شاذان نقل خبر نموده است.[٢] محمد بن احمد بن نعيم، نوة نعيم و روايت‌گر از عمويش فضل بن شاذان است. از او در مأخذ و منابع رجالي اوليه و متأخره به نام‌ها و عناوين گوناگوني تعبير شده است كه بيشترين نوسان و ناهمگوني در تعبير را شاگرد او كشّي مرتكب شده است و عملكرد او سرچشمه ايجاد نوعي ناهماهنگي در نام او در كتب متأخر شده است:

١. ابوعبدالله محمد بن احمد بن نعيم،[٣] ٢. ابوعبدالله محمد بن نعيم شاذاني،[٤] ٣. ابوعبدالله محمد بن شاذان،[٥] ٤. ابوعبدالله شاذاني نيشابوري،[٦] ٥. ابوعبدالله شاذاني،[٧] ٦. ابوعبدالله،[٨] ٧. محمد بن شاذان بن نعيم،[٩] ٨. محمد بن احمد بن شاذان،[١٠] ٩. محمد بن احمد بن نعيم شاذاني،[١١] ١٠. محمد بن شاذان نيشابوري،[١٢] ١١. الشاذاني،[١٣] ١٢. محمد بن علي بن شاذان نيشابوري.[١٤]

با همه اختلاف در تعبير ـ كه در نام اوست ـ اما در كنيه او ـ كه «ابوعبدالله» است ـ نوعي همگرايي و هماهنگي و وحدت گفتار وجود دارد. علامه حلّي، به حقّ، عنوان شاذاني، شاذان بن نعيم و محمد بن احمد بن نعيم را متحد مصداقي مي‌داند[١٥] و همو در جاي ديگر و ابن‌داوود حلي هم «ابوعبدالله محمد بن احمد بن نعيم شاذاني» را متحد و هماهنگ با «محمد بن شاذان بن نعيم» برشمرده‌اند.[١٦]

[١]. اختيار معرفة الرجال، ش٩١٧.

[٢]. مفاخر الاسلام، ج١، ص١٤٨.

[٣]. رجال النجاشي، ص٣٠٦، ش٨٤٠؛ الفهرست (طوسي)، ص٣٦١، ش٥٦٤؛ خلاصة الاقوال، ص٢٢٩، ش٧٦٩.

[٤]. الفهرست (ابن‌ندیم)، ص٢٨٧.

[٥]. الفهرست (طوسي)، ص٣٦١، ش٥٦٤.

[٦]. معجم المؤلفین، ج٨، ص٦٩.

[٧]. رجال النجاشي، ش٨٤؛ الفهرست (طوسی)، ش٥٦٤.

[٨]. اختيار معرفة الرجال، ش١٠٢٤.

[٩]. همان، ش١٧٩و١٠٤.

[١٠]. همان، ش١٠٢٧.

[١١]. همان.

[١٢]. همان، ش١١١٠.

[١٣]. الاختصاص، ص٥١ و ٢٠٥.

[١٤]. رجال الطوسي، ش٥٨٩٧؛ اختيار معرفة الرجال، ش١٠١٧.

[١٥]. اختيار معرفة الرجال، ش٣٥٧ و٥٨٠.

[١٦]. همان، ش١١١٠.