«رأيُ فلانٍ مخالفٌ لِرَأيِ عليٍّ٧ ـ في الخلافة ـ ( به مقتضاي حديث)» و «كُلُّ رأيٍ خَالَفَ رأيَ عليٍّ فهو مخالفٌ لِلحقِ، فرأيُ فلانٍ مخالفٌ للحقِ» و مانند آن را در چند جاي ديگر نيز
آورده است.[١]

و در مواردی بسيار گسترده در فهم ونقد روايات، تاريخ را به كار بسته است كه مي‌توان آن را در ذيل معيار مستقل و جداگانه بررسي كرد.

نتیجه

پس، حجیت عقل و در نتيجه، ارزش و ارجمندی دست‌آوردهای آن از یکسو، و وجود گزاره‌های علمی عقلانی در نصوص دینی ـ که خود به منزله نوعی تأیید آن روش‌هاست ـ که فهم آنها جز به آگاهی از پاره‌ای دانش‌های بشری ممکن و میسر نیست، از سویی دیگر، علامه شعرانی را بر آن داشته تا با تتبع در قرآن و روایات ضمن مستندسازی بسیاری از این دانش‌ها به این دو منبع گرانبها، تأکید ورزد که این دانش‌ها در صورتی که به ضرورت عقلی به قطعیت پیوسته باشند و یا مؤیَّد قرآن و حدیث و یا به تایید آن دو رسیده باشند، در فهم قرآن و حدیث و نقد روایات حجت بوده، قابل استدلال هستند.

كتابنامه

ـ اثبات نبوت، علامه شعرانی، تهران: کتابخانه صدوق، ١٣٦٣ش.

ـ الاسفار الاربعة، ملا صدرا، قم: انتشارات مصطفوی، ١٣٧٨ش.

ـ آشنایی با علوم اسلامی، مرتضی مطهری، انتشارات صدرا، ١٣٧٦ش.

ـ ترجمه علی و الفلسفة الالهية، سید ابراهیم سیدعلوی، دفتر تبلیغات اسلامی، بي‌جا، بی‌تا.

ـ ترجمه و شرح صحیفه کامله سجادیه، علامه شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ١٣٦١ش.

ـ ترجمه و شرح کشف المراد شرح تجرید الاعتقاد، علامه شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ١٣٦٧ش.

ـ تفسیر روح الجنان و روح الجنان، شیخ ابوالفتوح رازی با حواشی علامه شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، ١٣٥٢ش.

ـ تفسیر منهج الصادقین، ملا فتح‌الله کاشانی با مقدمه و حواشی علامه شعرانی، تهران: کتابفروشی اسلامیه، سوم، ١٣٤٦ش.

[١]. همان، ج٥، ص١٠٠؛ الوافي، ج١٧، ص٣٠١ و ج٢٠، ص٧٠٩.