١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٢ - معرفی و روششناسی شرح نهجالبلاغه ابنمیثم بحرانی

دربارۀ پوسیده شدن اجساد اولیای الهی پس از مرگ، در حین شرح خطبۀ ٨٤ بیان کرده و پاسخ
گفته است.[١]

٨. اشاره به گلچین بودن خطبه، نامه یا حکمت:

در مواردی که کلام، گزیده‌ای از خطبه‌ای کامل و طولانی باشد، پیش از شرح، به این مطلب اشاره شده است؛ مانند خطبۀ ١٤ و ١٥ که مؤلف خاطر نشان کرده این دو خطبه، تکه‌هایی از یک خطبۀ کامل هستند و سپس متن کامل آن خطبه را، غالباً بدون ذکر منبع، آورده است.[٢] و یا پیش از پرداختن به شرح خطبۀ ٢٧ آورده است:

أقول: هذا الفصل من الخطبة التي في أولها الحمد لله غیر مقنوط مِن رحمته.[٣]

مؤلف، در بسیاری از موارد، در شرح نامه‌ها و کلمات قصار نیز اگر سید رضی تنها بخشی از متن را آورده باشد، بخش دیگر را ـ که سیّد نیاورده ـ پیش از آغاز شرح آورده است یا توجه داده که این نامه گزیده‌ای از یک نامه است و کامل نیست؛ مثلاً در ابتدای شرح نامۀ ٣٢ آورده است:

أقول: أول هذا الکتاب: مِن عبدالله أمیرالمؤمنین إلی معاویة ابن أبي سفیان، أمّا بعد فإنّ الدنیا دارُ تجارة و ...[٤]

یا دربارۀ عهدنامۀ ٢٧ چنین گفته است:

و هذا الفصل مِن العهد ملتقَطٌ مِن کلام طویل.[٥]

در مورد حکمت هفتاد نیز به همین‌گونه رفتار کرده است.[٦]

٩. توجه به نسخه بدل‌های نهج‌البلاغه و دیگر منابع مربوط:

ابن‌میثم، در این تألیف، به نسخه‌های دیگر نهج‌البلاغه (نسخه بدل‌ها) و کتب یا منابع دیگری که متن کلام در آنها نیز آمده بوده، توجه داشته است؛ زیرا در پاره‌ای موارد، پیش از پرداختن به شرح، به اختلاف نسخه‌های نهج‌البلاغه و منابع دیگری که متن در آنها آمده، اشاره کرده و تفاوت متن این نسخه‌ها را بیان کرده است؛ مثال: پیش از ورود به شرح خطبۀ ٢٦ چنین آمده است:

أقولُ: هذه الخطبة مشهورة ذکرها ابوالعباس المبرّد وغیره.[٧]

و در ادامه، تفاوت نسخۀ مبرّد و نهج‌البلاغه را بیان کرده است که:


[١]. همان، ج٥، ص٨٤ ـ ٨٥.

[٢]. همان، ص٦٩.

[٣]. همان، ص٨٩.

[٤]. همان، ص١٢٧.

[٥]. همان، ج١، ص٣٠٩ ـ ٣١١.

[٦]. همان، ج٢، ص٣١٣.

[٧]. همان، ج١، ص٣٦٠ـ ٣٦٣.