شرح دعاى سحر« ترجمه فارسى» - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٦٣ - سخني براي اتمام مقال و روشنگري حال

داراي هر دو چشم و هر دو مقام و هر دو نشئه باشد و ظاهر و باطن كتاب را بخواند و در ظاهر و معنا و تفسير و تأويلش تدّبر كند، زيرا ظاهر بدون باطن و صورت بدون معنا مانند جسد بدون روح و دنياي بدون آخرت است. باطن فقط از طريق ظاهر قابل حصول است، براي همين است كه «الدنيا مزرعة الاخرة [١]؛ دنيا كشتزار آخرت است». پس، كسي كه فقط به ظاهر چنگ بزند و در آن توقف كند كوتاهي كرده و معطل مانده است. آيات و روايات بسياري داريم كه ضمن ردّ توقف بر ظاهر، بر نيك بودن تدبر در آيات خدا و تفكر در كتاب‌ها و كلمات الهي دلالت دارند و به كسي كه از تفكر و تدبر رويگردان است و در ظاهر آيات و روايات متوقف شده اعتراض داشته از او شكوه مي‌كنند.

حال، معلوم مي‌شود كسي كه تلاش مي‌كند فقط از طريق باطن (بدون در نظر گرفتن ظاهر) سير كند از راه مستقيم گمراه شده و چه بسا ديگران را نيز گمراه كند. برعكس، كسي كه براي رسيدن به حقايق به ظاهر متوسل مي‌شود و نگاهش در اين آينه براي ديدن جمال محبوب است به صراط مستقيم هدايت مي‌شود و كتاب‌] قرآن [را آن طور كه سزاوار است تلاوت مي‌كند و جزو كساني نيست كه از ذكر پروردگارشان روي گردانيده‌اند. والله العالم بحقيقة كتابه وعنده علم الكتاب.

[١]. علم اليقين؛ ج ١، ص ٣٤٧؛ بحارالانوار؛ ج ١٠٧، ص ١٠٩.