تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ١٠٧ - آفات تفسیر نقلی (مأثور)
اللّه التربة فی یوم السبت؛ خداوند، زمین را روز شنبه آفرید» [که در گذشته آن را نقل کردیم به رغم آنکه تصریح کرده است که حدیث را از پیامبر شنیده است، حدیث شناسان بر این باورند که او این حدیث را قطعا از کعب الاحبار گرفته است. ابو هریره در احادیث خود فراوان نقل به معنا میکرد و مرتکب ارسال میشد؛ یعنی اسم کسی را که حدیث را از او شنیده بود در سند نمیآورد و همین امر موجب مشکلات زیادی شده است. علاوه بر اینها احادیث زیادی را نقل کرده است که تنها راوی آن خود اوست. احادیثی که یا صراحتا مورد انکار قرار گرفته و یا به خاطر عجیب و غریب بودن آن در موضع انکار است. مانند احادیث مربوط به فتن و برخی از اسرار غیبی و امور دیگری که ناقدان حدیث بدان پرداختهاند». [١]
٦. وهب بن منبّه:
وهب بن منبّه بن کامل یمانی صنعانی. منبّه پدر وهب در اصل خراسانی و از مردم هرات بود که خسرو پرویز او را به یمن گسیل داشته است. در زمان پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله اسلام آورد و نیکو اسلام آورد. فرزندان وی همگی در یمن اقامت گزیدند و وهب به هرات رفت و آمد داشت و به کارهایش در آنجا سرکشی میکرد. وی مدّعی است که هفتاد و اندی از کتب پیامبران سلف را خوانده و بدین سبب در نشر و پخش اسرائیلیات دست داشت و حجم بالایی از داستانهای اسرائیلی بدو منسوب است، تا آنجا که او را مورد طعن و نکوهش قرار دادهاند و به فریب و دروغپردازی متّهم ساختهاند. او تا هنگام وفات (به سال ١١٠) قضاوت صنعاء را بر عهده داشت. گویند: بر اثر ضربات حاکم یمن (یوسف بن عمر) بدرود حیات گفت.
از افسانههای وی آن است که بخت نصّر به شیری مسخ شد و بدین سبب پادشاه درندگان گردید؛ سپس به عقابی مسخ شد و پادشاه پرندگان گردید و در عین حال، هوش و عقل انسانی را داشت؛ و دوباره خداوند او را بازگردانید و به تدبیر امور کشورداری پرداخت. او میگفت: «عمر جهان ٦٠٠٠ سال است که ٥٦٠٠ سال آن گذشته و ٥٠٠ سال مانده است» و دیگر خرافات که در کتب، از او نقل و ثبت کردهاند.
[١] اضواء علی السنة المحمدیه، ص ٢١٨ و ٢١٩ به نقل از مجله المنار، ج ١٩، ص ٩٧.