تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٢١٠ - ٢٤ تفسیر بحرانی (البرهان)
٢٢. تفسیر الأصفی
محدّث کاشانی تفسیر دیگری به نام «الأصفی» دارد که از تفسیر بزرگ «الصافی» برگزیده است و در آن، تفسیر صافی را در بیست و یک هزار بیت خلاصه کرده است. الاصفی تفسیری موجز و لطیف و مشتمل بر مهمترین مسائل تفسیری به شیوه اهل حدیث است. لبّ کلام و گزیده مرام را در آن گرد آورده است؛ که مراجعه کننده را در تبیین معانی قرآنی و شرح مقاصد عالی بینیاز میسازد؛ و این، از حسن سلیقه و شیوایی قلم مرحوم فیض حکایت دارد. این تفسیر مانند «تفسیر صافی» بارها به چاپ رسیده و مورد استقبال قرار گرفته است.
٢٣. تفسیر المصفّی
سوّمین تفسیر فیض کاشانی که تلخیص «الأصفی» است و این تفسیر، در کمال ایجاز و ایفاء و در عین حال به گونهای رسا و گویا در اختیار همگان قرار گرفته است.
خداوند همواره فیوضات خود را بر روان پاک فیض بریزاد که سرتاسر عمر پر برکت خود را وقف خدمت به دین و قرآن نمود.
٢٤. تفسیر بحرانی (البرهان)
مؤلف آن سید هاشم بن سلیمان بن اسماعیل حسینی بحرانی کتکانی است. کتکان یکی از روستاهای تابع توبلی، از شهرهای کشور بحرین، است. وی در سال ١١٠٧ بدرود حیات گفت.
او از محدثان فاضل و جزو پژوهندگان اخبار و روایات بود و احادیث فراوانی را گرد آورد؛ بیآنکه در جرح و تعدیل راویان آن سخنی بگوید یا به تأویل روایاتی که آشکارا با عقل و نقل در تعارض است، بپردازد؛ که شیوه بیشتر اخباریان افراطی است.
وی در تفسیر خود، بر کتابهایی اعتماد کرده است که برخی از آنها از درجه اعتبار ساقط است. گذشته از اینکه برخی منابع وی مخدوش و فاقد اعتبار است. احادیثی را هم که از این کتابها نقل کرده، اغلب مرسل و یا ضعیف السند است.