این تفسیر اثر عبد علی بن جمعه عروسی حویزی (متوفای ١١١٢) از محدثان قرن یازدهم هجری است. وی مسلک اخباری داشت و محدثی فقیه و شاعر و ادیبی چیره‌دست بود. در شیراز اقامت گزید و- در همانجا- به نقل و نشر احادیث مشغول گردید. گروهی از جمله سید نعمت اللّه جزایری از محضرش بهره بردند.
وی احادیثی منقول از امامان اهل بیت علیهم السّلام را که به گونه‌ای با آیات قرآن ارتباط داشته، گرد آورده است. این احادیث گاه به تفسیر و گاه به تأویل آیات مربوط است و در پاره‌ای موارد هم به عنوان استشهاد یا در تأیید نظریه آنها استفاده شده است و بیشتر آنها ارتباط مستقیمی با آیه و مفهوم و یا دلالت آن ندارد و به عنوان شاهد ذکر شده است.
از آن گذشته، این احادیث- جز اندکی که از مجامع حدیثی معتبر نقل شده است- ضعیف السند یا مرسل هستند.
این تفسیر تمام آیات قرآن را در بر نمی‌گیرد و مؤلف در آن، نص آیات قرآن را هم نیاورده است؛ تنها در ضمن نقل روایات که به ترتیب آیه‌ها و سوره‌ها مرتب شده است به ذکر نام سوره‌ها و شماره آیات بسنده کرده است و به نقد و بررسی روایات نیز نپرداخته و در رفع تعارض میان آنها راه حلی ارائه نکرده است. وی در مقدمه این تفسیر می‌گوید: «ظاهر برخی از روایاتی که نقل کرده‌ام با اجماع علمای امامیه مخالف است و مقصود من از نقل آنها، بیان عقیده نیست و نخواسته‌ام تکلیفی را بشناسانم. بلکه آنها را آورده‌ام تا خواننده بصیر و نکته‌سنج بداند که این روایات، چگونه و از چه طریقی نقل شده است و خود درباره آنها بیندیشد و چاره‌گری کند و در رفع تعارض آنها بکوشد. در عین حال، همراه ذکر روایات، از آوردن معارض آنها نیز کوتاهی نکرده‌ام و بر عهده خواننده است که- خود- حقیقت را روشن سازد». [١]
او با بیان این سخنان، خود را از پی‌آمدهای مترتّب بر روایاتی که نقل کرده و تعارض یا تضاد احتمالی آنها با اصول مذهب رهانده و آن را بر عهده خوانند گزارده است. ولی این کافی نیست و- به اعتقاد ما- وی در این زمینه کوتاهی کرده است؛

[١] نور الثقلین، ج ١، ص ٢.