درخشان اسلام (اسلام ناب) بود دشمنی ورزیدند و همه همّت خود را بر سر دشمنی با او و اسلام، در قالب تمجید از معاویه و شام نهادند.
ابن جوزی از عبد اللّه بن احمد بن حنبل نقل می‌کند که گفت: «از پدرم پرسیدم:
نظرت درباره علی و معاویه چیست؟ پس از لحظه‌ای درنگ گفت: درباره آن دو چه بگویم؛ علی علیه السّلام دشمنان زیادی داشت. این بدخواهان به قصد یافتن عیبی در او کوششها کردند ولی چیزی به دست نیاوردند؛ لذا جانب مردی را گرفتند که با آن حضرت از در خصومت در آمده و به پیکار او کمر بسته بود، (منظورش معاویه است) پس به قصد توطئه علیه علی علیه السّلام بر گرد او جمع شدند». [١]
ابن حجر می‌گوید: «ابن جوزی با این سخن به روایات بی‌اساسی که در فضایل معاویه ساخته و پرداخته بودند اشاره می‌کند.- وی می‌گوید:- درباره فضایل معاویه احادیث زیادی در دست است که هیچکدام سند درستی ندارند. اسحاق بن راهویه، نسائی و دیگران نیز به این امر گواهی قطعی داده‌اند». [٢]
جالب توجه اینکه بخاری، در کتاب «الفضائل» از صحیح خود، باب ویژه درباره معاویه را چنین عنوان‌گذاری کرده است: «باب ذکر معاویه» و جرأت نکرده است که همچون سایر ابواب، بر آن عنوان فضایل بنهد و اساسا در آن باب از نکته قابل ملاحظه‌ای یاد نکرده است. [٣] ابن جوزی [٤] و دیگران هم به همین شکل عمل کرده‌اند؛ لذا ابن حجر در شرح «صحیح بخاری» می‌گوید «بخاری در این شرح حال از لفظ ذکر، استفاده کرد و بر آن اطلاق فضیلت یا منقبت نکرد؛ زیرا از احادیث ذکر شده در این باب هیچ فضیلتی به دست نمی‌آید». [٥] به دیگر سخن: از احادیثی که در ضمن این شرح حال آورده است فضیلتی بر نمی‌آید. در گذشته هم معلوم شد که هیچ حدیثی درباره معاویه صحیح نیست.
ذهبی روایت می‌کند: «هنگامی که نسائی به دمشق آمد، از وی درباره فضایل و برتری معاویه سؤال شد. وی گفت: آیا معاویه به برابری رضایت نمی‌دهد که در پی

[١] الموضوعات، ج ٢، ص ٢٤.
[٢] ابن حجر، فتح الباری بشرح البخاری، ج ٧، ص ٨١.
[٣] صحیح بخاری، ج ٥، ص ٣٥
[٤] الموضوعات، ج ٢، ص ١٥.
[٥] فتح الباری، ج ٧، ص ٨١.