زيباست و سمت ديگرش نازيبا . نفس مسوله كارش اين است . اولا ميداند كه صاحبش به چى علاقمند است . چيزى كه مورد علاقه اوست ميداند و آنگاه آن چيز مورد علاقه را از راه باطل بعنوان يك شى ء زيبا جلوه ميدهد يا آنكه باطل را به صورت حق جلوه ميدهد يا اگر چيزى جنبه حقى دارد و باطلى دارد آن حق را نشان نميدهد فقط جنبه باطل را بصورت حق در مياورد . اين كار نفس مسوله است در اينجا تسويل است .

قرآن خطر نفس تسويلى را گوشزد كرده فرمود گاهى از بين بردن و به چاه انداختن برادر براى انسان زيبا جلوه ميكند كه يعقوب سلام الله عليه به فرزندان فرمود :

بل سولت لكم انفسكم [١] اين نفس تسويلى شما بود كه به چاه انداختن برادر را نيك ديديد و اقدام كرديد . در چند جاى قرآن كه مسئله شرك به جاى توحيد قرار داده مى شود از داهيه هاى نفس مسوله شمرده ميگردد حضرت فرمود :

انسان اگر بيدار باشد زشت و زيبا را مى شناسد چون زشت و زيبا را شناخت اجازه نميدهد كه از درون عاملى پيدا بشود كه زشتها را بصورت زيبا نشان بدهد , شروع به فعاليت بكند توطئه كند مقدمه چينى كند . زشت ها را بصورت زيبا معرفى كند و ارائه بدهد هرگز نفس و جان بيدار و آگاه اجازه نمى دهد كه در درون او اين توطئه صورت بگيرد . اين كار را اجازه نميدهد و براى اينكه انسان به اين وضع مبتلا نشود فرمود يك دنيائى است و يك آخرت . شما بكوشيد فرزند آخرت باشيد نه فرزند دنيا و دنيا و آخرت را كه در خطبه ٤٢ تشريح كرد فرمود :

الا و ان الدنيا قدولت . . . , الا و ان الاخرة قد اقبلت [٢] .

[١] قرآن كريم , سوره يوسف , آيه ٨٣ .

[٢] نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ٤٢ , صفحه ١٢٨ .