مرد نبرد و انسان جنگجو بيدار است . لازمه جنگ و بيدارى است زيرا اگر كسى بخوابد دشمن او كه نمى خوابد , غافلگير ميكند و شيطان از راهى ميايد كه تو او را نمى بينى . اين خطر را قرآن هشدار داده فرمود :

انه يريكم هو و قبيله من حيث لاترونهم [١] .

شيطان و حزب شيطان از راهى شما را مى بينند كه شما آنها را نمى بينيد غافلگير ميكنند و وسوسه ميكنند و حمله ميكنند اگر انسان راه را بداند و همه مسيرها را كنترل كند ديگر غافلگير نخواهد شد . شيطان را هم به خوبى مى بيند نه ديدن با بصر , ديدن با بصيرت . اميرالمؤمنين فرمود : انسان جنگنده نمى خوابد مى فهمد هر خاطره اى كه از كنار دل بگذرد انسان بيدار , ارزيابى ميكند .

ان الذين اتقوا اذا مسهم طائف من الشيطان تذكروا فاذاهم مبصرون [٢] .

فرمود : انسان با تقوا آنچنان ديد توحيدى دارد كه اگر شيطنت بخواهد كمترين تماس و برخورد را با جان او بر قرار كند فورا بيدار مى شود و مى فهمد و او را طرف ميكند . جان مؤمن را تشبيه كرد به كعبه فرمود : اگر شيطان خواست دور كعبه دل طواف كند در كسوت احرام خواست وارد كعبه دل بشود از راه وسوسه خواست در دل جا باز كند , خواست روزنه اى از دل به سمت شيطنت بگشايد ان الذين اتقوا آنهائى كه از اين تقوا برخوردارند اذا مسهم طائف من الشيطان [٣] اگر طواف كننده اى از شيطنت بخواهد برخورد كند و به عنوان طواف در حريم كعبه دل , به دل راه پيدا كند تذكروا مى فهمند اين شيطان است كه در كسوت احرام به عنوان طواف دور كعبه دل ميخواهد راه باز كند و به دل بيايد . ( فاذاهم

[١] قرآن كريم , سوره اعراف , آيه ٢٧ .

[٢] قرآن كريم , سوره اعراف , آيه ٢٠١ .

[٣] قرآن كريم , سوره اعراف , آيه ٢٠١ .