تا در اين مقدمه روشن نشود كه على بن ابيطالب ( ع ) هم از نظر حكمت نظرى حكيم است و هم از نظر حكمت عملى حكيم كامل است , وقتى وارد بحث شديم , بحث كاملا پر بار و پر محتوى نخواهد شد زيرا , سخن وقتى پر بار و پر محتوى است كه از مبدأ حكمت بميان آيد و از كانون حكمت مطرح شود . فرمود كه من جزء گروهى هستم كه قلبم در بهشت و بدنم در عمل است .

در خطبه ٢٣٤ فرمود : و انى لمن قوم لاتأخذهم فى الله لومة لائم , [١] سيماهم سيما الصديقين [٢] .

سيماى ما , سيماى صديقين است آنهائيكه هم در مقام اعتقاد صادقند و هم در مقام اخلاق صادقند و هم در مقام عمل صادقند . صدق در اين سه بعد براى اينها ملكه شده و رسوخ پيدا كرده است .

و كلامهم كلام الابرار [٣] .

گفتار اينها , گفتار افراد نيك است . ( ابرار را قرآن كريم با اوصاف مشخص و معين , بيان كرده است . )

عمار الليل و منار النهار [٤] .

شب را زنده و آباد نگه ميدارند , بيدارند و شب را زنده ميكنند شب اينان آباد است , شب اينان معمور است , شب اينها باير و مخروب نيست ,

[١]سيما , نشانه . سمه : علامت . موسوم : نشان دار . سيما به معنى چهره نيست به معناى نشانه است .

[٢]خطبه ٢٣٤ , نهج البلاغه فيض الاسلام صفحه ٨١٧ .

[٣]و ٤ خطبه ٢٣٤ , نهج البلاغه فيض الاسلام صفحه ٨١٧ .