آنچه كه بر پيشينيان و گذشتگان گذشت به ياد جانت بياور بلكه او پيدا بشود و بفهمد ممكن است به سرنوشت گذشته ها مبتلا شود و سرفى ديارهم و آثارهم [٢] آثار مخروبه گذشته ها را بنگر . خانه هائى كه ديگران داشتند و بعد به دست عده ديگر افتاد از نزديك از نظرت بگذران تا اين سير در آثار گذشتگان عامل اندرز و نصيحتى باشد و در تو نور ايجاد كند . فانظر فيما فعلوا و عما انتقلوا [٣] نگاه كن كه گذشته ها در چه كار كردند و از چى منتقل شدند چى ساختند و چى گذاشتند و در ساخته ها چه كار انجام دادند و الان چه نامى بر ايشان مانده . اينها را بر خاطره ات عرضه كن و در خاطرات بياور . و اين حلوا و نزلوا [٤] به دنباله اينكه اينها چى ساختند و چى گذاشتند و چه كردند بينديش كه الان كجا رفتند و در چه حالت هستند . در يكى از بيانات حضرت كه جريان عمر انسان را مطرح مى كند مى فرمايد انسان طولى نمى كشد كه در پايان عمر فصار جيفة بين اهله [٥] يك مردارى مى شود بين بازماندگان . آنها با تلاش و كوشش اين مردار را منتقل مى كنند فاسلموه فيه الى عمله [٦] او را به اطاق عملش مى برند كه قبر اوست . اطاقى كه ره آورد دوران عمرش كه مجموع حاصل كارهاى اوست در آنجا گرد آمده است . فرمود اين انسان سرانجام مردار مى شود و بازمانده ها اين مردار را به اطاقى مى برند كه اعمال او در آن اطاق آماده است فصار جيفة بين اهله [٧] كه همه از بوى او متاذى مى شوند

[١] و ٢ و ٣ و ٤ نهج البلاغه فيض الاسلام , نامه ٣١ , صفحه ٩١٠ .

[٥] و ٦ نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ١٠٨ , صفحه ٣٣٢ .

[٧] نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ١٠٨ , صفحه ٣٣٢ .