گرفت و پر كرد جا براى هوس نيست جا براى هوا نيست , نه از دشمن درونى انسان هراس دارد نه از دشمن بيرونى . و اگر بخواهد جا باز كند جا ندارد و هم نمى تواند با تهاجم جا باز كند . يك وقت دشمن وارد خاك شد جا گرفت يك وقت دشمن ميخواهد حمله كند و وارد خاك بشود و جا باز كند حضرت فرمود : اولا صفحه جان پر از توحيد است جاى خالى نيست كه او بيايد و جاى خالى نيست كه او باشد و ثانيا همه مرز داران درون بيدارند راه براى حمله او نيست كه بيايد جا باز كند اگر صحنه جان را توحيد پر كرد تمام صحنه دل بيدار است مگر جان انسان ميخوابد ؟ هم در بيدارى بيدار است هم در خواب بيدار . هرگز وسوسه و هوس نه در بيدارى مى تواند در جان موحد نقش داشته باشد و نه در عالم خواب مى تواند در او اثرى ايجاد كند چون روح كه نمى خوابد در خواب مقدارى از تعلق و ارتباط جان از بدن كم مى شود بنام خواب . اگر اين ارتباط بطور كامل قطع شد مى شود مرگ . مرگ رهائى روح است از تن و آزاد شدن مرغ جان است از قفس تن . در خواب مقدارى اين قفس را رها ميكند در مرگ بالكل اين قفس را رها ميكند پس روح هرگز نمى خوابد و اگر روح موحد نباشد آسيب پذير است چه اينكه بسيارى از كمالات در عالم رؤيا نصيب انسان مى شود احيانا بسيارى از انحراف ها هم در عالم رؤيا در اثر وساوس شيطان دامنگير انسان خواهد شد چون او درجان وسوسه ميكند . جان آلوده اگر بيدار شد بدن آلوده را , آلوده تر ميكند .

امير المؤمنين عليه السلام براى اينكه ثابت كند دشمن هرگز راه به مرز افراد بيدار ندارد , فرمود :

و ان اخا الحرب الارق من نام لم ينم عنه [١] .

[١] نهج البلاغه فيض الاسلام , نامه ٦٢ , صفحه ١٠٥٠ .