تبيين براهين اثبات خدا - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٩١ - مبدأ عدم تناقض در روايات

قرار گيرد که از حمل مطلق وجود يا وجودي خاص بر موضوع خبر مي دهند يا مطلق عدم يا عدمي خاص را از موضوع سلب مي کنند ، علاوه بر جزمي که در اصل اين قضايا نسبت به حمل محمول بر موضوع يا سلب محمول از موضوع وجود دارد ، سه جزم ديگر را که شرط حصول يقين علمي و نه روان شناختي است ، فراهم مي آورد .

بدين ترتيب ، با استفاده از مبدأ عدم تناقض ، بسياري از آگاهي ها که از طريق حواس ظاهري و باطني حاصل مي شوند و بسياري از قضايا که محمولات آن ها با نظر به ذات موضوع انتزاع شده و بر آن ها حمل مي گردد ، به جرگه آگاهي هاي علمي و يقيني پيوسته و کاروان معرفت بشري را انبوه و گسترده مي نمايند ، و از اين طريق شبهه اي که پيرامون چگونگي پيدايش کثرت در ادراکات يقيني مطرح مي گردد ، از اساس منهدم مي شود .

مبدأ عدم تناقض در روايات

ثقة الاسلام کليني رحمه الله در کافي و شيخ صدوق رحمه الله در توحيد ، در باب رد بر ثنويت ، از امام صادق عليه السلام نقل مي کنند که ايشان پس از اثبات وجود حق تعالى مي فرمايد : « بين اثبات و نفي فاصله اي نيست » و اين گفتار در مورد امتناع رفع نقيضين است . ١

در توحيد صدوق ، امام رضا عليه السلام طي مناظره و محاوره اي درباره اراده خداوند و حدوث يا قدم آن ، پس از بيان اين که اگر اراده حادث باشد ، احکامي خاص دارد و اگر قديم باشد ، احکامي ديگر دارد ، به « سليمان مروزي » که متکلّم خراساني است ، مي فرمايد : يکي از اين دو را انتخاب کن ؛ « فإن الشيء إذا لم يکن أزلياً کان