تبيين براهين اثبات خدا - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٣٠٣ - برهان فطرت در آيات قرآن
اختلاف قرائت « برّ » را که به معناي نيکي است ، « برّ » به معناي نيک خوانده اند و بعضي ديگر مضافي را در تقدير گرفته اند .
برهان فطرت ، به دليل اثر تربيتي شايسته اي که دارد و به دليل اين که مقدّمه نخست آن مي تواند به صورتي جزئي و از طريق تزکيه و شهود شخصي تأمين شود ، نظير ديگر براهيني که پيش از اين از آن ها ياد شد ، مورد توجه قرآن قرار دارد و قرآن در برخي موارد ، به صورت هاي گوناگون آن اشاره مي نمايد .
در سوره لقمان مي فرمايد : ( اَلَم تَرَ انّ الفلک تجري في البحر بنعمت الله ليريکم من ءاياته انّ في ذلک لأيات لکلّ صبّار شکور (٣١) و اذا غشيهم موج کالظلل دعوا الله مخلصين له الدين فلمّا نجّيهم إلي البرّ فمنهم مقتصد و ما يجحد بأياتنا الاّ کلّ ختّار کفور ) . ١
آيا نديده اي که کشتي ها به نعمت خدا در دريا روان مي گردند تا برخي نشانه هاي خود را به شما بنماياند ؛ به درستي که در اين کار براي هر شکيباي شاکر آياتي است ، و چون موجي کوه آسا آنان را فرا گيرد ، خداوند را در حالي که دين را براي او خالص کرده اند ، بخوانند و چون نجاتشان بخشد ، برخي از آنان مقتصد و ميانه رو هستند ، و نشانه هاي ما را جز هر خائن ناسپاس انکار نمي کند .
در سوره عنکبوت نيز مي فرمايد : ( فاذا رکبوا في الفلک دعوا الله مخلصين له الدّين فلمّا نجّيهم إلي البرّ إذا هم يشرکون )[٢]؛ هنگامي که بر کشتي سوار مي شوند ، خداي را در حالي که دين را براي آن خالص نموده اند ، فرا مي خوانند و چون به خشکي رسانده نجاتشان دهد ، شرک مي ورزند .
اميد داشتن فرد ، در حالي که به هيچ يک از اسباب و وسايل محدود اميدي ندارد و از هر قدرت محدودي قطع اميد کرده است ، واقعيتي اضافي است که طرف
[١] سوره لقمان ، آيه ٣١ - ٣٢ .
[٢] سوره عنکبوت ، آيه ٦٥ .