تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ١٧٠ - بند اول كتاب

لازم است يادآور شويم كه مساله حرج و عسر با دشوارى‌هاى قابل تحمل فرق دارد، زيرا اصولا انجام برخى دستورات شرعى ذاتاً مشكل است و بايد به خاطر مصالح مهمى كه در كار است آن مشكلات را تحمل كرد، چنان كه روزه، جهاد و مانند اين‌ها هر كدام مشكلاتى دارند و از مصاديق حرج محسوب مى‌شوند.

در اين جا، از باب نمونه، تنها به چند دليل، از آيات و روايات مربوط به قاعده نفى عسر و حرج اشاره مى‌شود:

بند اول: كتاب‌

آياتى از قرآن كريم بر قاعده نفى عسر و حرج دلالت دارد. برخى از آن‌ها از اين قرار است:

١. وَ ما جَعَلَ عَلَيكُم فى الدّينِ مِن حَرَجٍ؛ [١]

و خداوند در دين (اسلام) كار سنگين و سختى بر شما قرار نداد.

٢. يريد اللهُ بِكمُ اليسر و لا يريدُ بِكُمُ العُسر؛ [٢]

و خداوند راحتى شما را مى‌خواهد و نه زحمت شما را.

٣. ما يريد اللهُ لِيجَعَلَ عَلَيكُم مِن حَرَج؛ [٣]

خداوند نمى‌خواهد مشكلى براى شما ايجاد كند.

اين آيات شريفه، دلالت واضح بر اين امر دارند كه خداوند متعال در دين مقدس اسلام، حكم حرجى تشريع نكرده است، بلكه دين اسلام، سهل و سمحه است و افراد متدين به اين دين، از ناحيه احكام شرعى در وسعت و سعه هستند. از اين رو، از ناحيه هر حكمى كه حرج و استيصال و مشقت لازم آيد، به دستور اين آيات شريفه، اين حكم برداشته شده است. [٤] امام صادق (ع) درباره خوارج نهروان- كه زندگى خشك،

[١]. سوره حج (٢٢)، آيه ٧٨، با ترجمه مكارم شيرازى.

[٢]. سورة بقره (٢)، آيه ١٨٥، با ترجمه مكارم شيرازى.

[٣]. سوره مائده (٥)، آيه ٦، با ترجمه مكارم شيرازى.

[٤]. ميرزا حسن بجنوردى، القواعد الفقهية، ج ١، ص ٢٥٦.