تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ١٦٦ - گفتار اول تمسك به قاعده اضطرار

كريم و برخى روايات اسلامى است. از باب نمونه، تنها به يك آيه و دو روايت اشاره مى‌شود:

انّما حَرّمَ عَليكُمُ المَيتَةَ و الدَّم وَ لَحمَ الخِنزِيرِ و ما اهِلَّ بِهِ لِغير الله فَمَنِ اضطُرَّ غَيرَ باغٍ و لا عادٍ فَلا اثم عَلَيه انَّ اللهَ غفورٌ رحيم؛ [١] خداوند، تنها (گوشت) مردار، خون، گوشت خوك و آن‌چه را نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شده، حرام كرده است. (ولى) آن كس كه مجبور شود، در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد، گناهى بر او نيست؛ (و مى‌تواند براى حفظ جان خود، در موقع ضرورت، از آن بخورد؛) خداوند آمرزنده و مهربان است. [٢] علامه طباطبايى، در تفسير الميزان مى‌گويد كه «غير باغ و لاعاد» از نظر نحوى، حال هستند؛ يعنى در حالى كه ظالم و متجاوز نباشد. به عبارت ديگر، كسى كه ناچار از خوردن بعضى از اين محرمات شود و اين ناچارى و اضطرار در حالى باشد كه ظالم و متجاوز از حد نباشد، مانعى ندارد كه از آن‌ها بخورد؛ ولى اگر در حال ستم و تعدى، ناچار از خوردن شود، به اين معنا كه ستم و تعدى و تجاوز سبب اضطرار او شده باشد، خوردن محرمات براى وى جايز نخواهد بود. [٣] و [٤] قال الصادق (ع‌

) .... ليس شئ ممّا حرّم الله الّا و قد احَلّه لمن اضطر اليه؛ [٥]

امام صادق (ع) فرمود: هيچ چيز نيست از آن چيزهايى كه خداوند حرام كرده است، مگر اين‌كه آن را براى شخص مضطر حلال كرده است.

قال الصادق (ع):

مَنِ اضطَرَّ الى المَيتة و الدّم و لَحَم الخِنزير فَلَم يأكُل‌

[١]. سورة بقره (٢)، آيه ١٧٣.

[٢]. ترجمه از ناصر مكارم شيرازى.

[٣]. محمد حسين طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ١، ذيل آيه ١٧٣ سوره بقره.

[٤]. براى ملاحظه آيات ديگر كه دلالت بر قاعده اضطرار دارد به آيه ٣ سوره مائده و آيه ١١٩ سوره انعام مراجعه كنيد.

[٥]. حر عاملى، وسائل الشيعه، ج ٤، ص ٦٩٠، ابواب قيام، باب ١، حديث ٦ و ٧؛ همان، ج ٤، ص ٦٩٩، ابواب القيام، باب ٧، حديث ١؛ همان، ج ١٦، ص ١٦٥، ابواب الايمان، باب ١٢، حديث ١٨.