٣. تفسير عياشى: از نظر اين تفسير، تغيير خلق الله به معناى «تغيير دين خدا و تغيير امر خدا» است. وى براى اثبات مدعاى خويش به رواياتى استناد مى‌كند از اين قرار:

١. عن ابى جعفر (ع) فى قول الله: «ولآمرنهم فليغيرن خلق الله» قال: دين الله.

٢. عن ابى جعفر (ع) فى قول الله: «ولآمرنهم فليغيرن خلق الله»، قال: أمر الله بما امر به. [١]

٤. تفسير الميزان: علامه محمد حسين طباطبائى در ذيل آيه مورد بحث چنين مى‌گويد:

و شيطان به ايشان دستور مى‌دهد كه گوش حيوانات را ببرند و آن‌چه را خداى متعال حلال كرده حرام كند و به ايشان دستور مى‌دهد كه خلق الله را تغيير دهد. اين امر بر امورى مانند: اخته كردن، مثله كردن، لواط و مساحقه منطبق مى‌شود. بعيد نيست كه مراد از تغيير خلق الله، خروج از فطرت الهى و ترك دين حنيف است. خداوند متعال مى‌فرمايد: پس روى خود را با گرايش تمام به حق، به سوى اين دين كن، با همان سرشتى كه خدا مردم را بر آن سرشته است. آفرينش خدا تغييرپذير نيست. اين است همان دين پايدار. [٢] با توجه به آن‌چه گذشت، از نظر علامه طباطبائى‌ «تغيير خلق الله» به معناى خروج از فطرت الهى و ترك تعاليم دين است.

٥. تفسير صافى: مولى محسن فيض كاشانى در ابتدا توضيح مى‌دهد كه در زمان جاهليت عده‌اى از مردم گوش حيوانات را از بيخ قطع مى‌كردند و اين كار آنان تغيير

در خلقت و منهى است و اين مطلب نيز از امام صادق (ع) نيز روايت شده است. وى مى‌گويد: سخن فوق به وسيله اين آيه شريفه تأييد مى‌شود: فطرت الله التى فطر الناس‌

[١]. به نقل از: محمد حسين طباطبائى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٥، ص ٩٦.

[٢]. محمد حسين طباطبائى، الميزان فى تفسير القرآن، ج ٥، ص ٨٥: «ولامرنهم بشق آذان الانعام وتحرير ما أحلّ الله سبحانه، ولا مرنّهم بتغيير خلق الله وينطبق على مثل الاخصاء وأنواع المثلة واللواط والسحق. وليس من البعيد أن يكون المراد بتغيير خلق الله، الخروج عن حكم الفطرة وترك الدين الحنيف، قال تعالى: فاقم وجهك للدين حنيفاً فطر الله التى فطرت الناس عليها لاتبديل لخلق الله ذلك الدين القيم».