تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ٢٨٣ - گفتار سوم تبديل مرد به خنثاى مشكل بقاى ازدواج و استمرار وجوب نفقه

پرداخت نفقه واجب بود، پس از تغيير نيز، استصحاب وجوب نفقه جارى مى‌كنيم. بنابراين، مرد سابق هم چنان موظف به پرداخت نفقه به زوجه سابق خويش است.

در پاسخ مى‌گوييم: از شرايط اساسى استصحاب، «بقاى موضوع» است. در اين جا يقين داريم كه موضوع «مرد و زن» عوض شده و در وضعيت جديد، شاهد وجود «دو مرد» يا «دو زن» هستيم. بنابراين، حكم نيز عوض شده است و مجالى براى استصحاب وجوب نفقه و ساير احكام زوجيت وجود ندارد. [١]

گفتار دوم: تبديل زن به مرد: بطلان ازدواج و سقوط نفقه‌

هرگاه پس از ازدواج، زن تغيير جنسيت دهد و مرد گردد، ازدواج سابق باطل و پرداخت نفقه به عنوان يك حكم شرعى، به دليل انتفاى موضوع (ازدواج سابق) از بين خواهد رفت. [٢] به تعبير ديگر، موضوع وجوب نفقه عبارت بود «زوجه» است، و پس از تغيير جنسيت زن، وى ديگر متصف به عنوان «زوجه» را نيست، و پس از تبديل قطعى موضوع، مجالى براى استصحاب وجوب نفقه وجود ندارد. [٣]

گفتار سوم: تبديل مرد به خنثاى مشكل: بقاى ازدواج و استمرار وجوب نفقه‌

هرگاه مرد تغيير جنسيت دهد و به خنثاى مشكل تبديل گردد، ازدواج سابق باطل خواهد شد؛ زيرا طبق نظر فقيهان اسلامى، خنثاى مشكل داراى ابهام كامل جنسى بوده و مرد بودن يا زن بودن وى نامعلوم است. از اين رو، ازدواج خنثاى مشكل باطل است. پس از تغيير جنسيت، و تبديل مرد به خنثاى مشكل، ازدواج فاقد موضوع «مرد و زن» است؛ چون طبق فرض، جنسيت مرد تغيير كرده و در حال حاضر، مرد بودن يا زن بودنِ وى مشكوك است.

احتمال قوى‌تر آن است كه گفته شود: پس از تغيير جنسيت مرد، و تبديل وى به‌

[١]. ر. ك: سيد محمد صدر، ماوراء الفقه، ج ٦، ص ١٣٨ و ١٤٥.

[٢]. ر. ك: سيد محمد صدر، منهج الصالحين، ج ٣، ص ٦٤٤، مسأله ٣٧٠٨: «لو تحولت المرأة الى رجل وكانت زوجه انتفت عنها واجبات الزوجة وحقوقها .... وارتفع وجوب النفقة و حق الحضانة».

[٣]. ر. ك: سيد محمد صدر، ماوراء الفقه، ج ٦، ص ١٤٥.