تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ١٠٧ - بررسى و تحليل

هم‌چنين، شيخ مفيد، اين روايت را در كتاب «ارشاد»، در بخش قضاياى امير مؤمنان (ع) نقل كرده است. [١] با توجه به آن‌چه كه گذشت، اين روايت بين فقهاى شيعه و سنّى مشهور، و حتى برخى از فقيهان براساس آن، فتوا داده‌اند، مانند: شيخ مفيد وسيد مرتضى و ابن ادريس حلى در سرائر، [٢] آيت‌الله محمد حسن نجفى، صاحب جواهر الكلام، [٣] امام خمينى‌ [٤] و آيت‌الله على مشكينى. [٥] صاحب كتاب «جواهر الكلام» از صحت مضمون روايت بشدّت دفاع مى‌كند و قول كسانى كه مدعى‌اند تعداد دنده‌هاى زن و مرد مساوى است را قاطعانه رد مى‌كند. [٦] با اين وجود، در مورد فرازهايى از محتواى روايت ترديدهايى بيان شده است:

الف) آيت‌الله محمد مؤمن قمى، پس از نقل روايت فوق مى‌گويد:

به اعتقاد من، روايت ياد شده اين معنا را در بردارد كه آن شخص، هم نقش مرد و هم نقش زن را ايفا مى‌كرده، با اين وجود، اميرمؤمنان (ع) او را به مردان ملحق كرده است. من درباره مضمون اين روايت با چندتن از پزشكان گفت‌وگو كردم، آنان گفتند: تاريخ پزشكى چنين چيزى را ياد نمى‌دهد. [٧] ب) از طرف ديگر، مسأله تفاوت دنده‌ها ميان زن و مرد پذيرفتنى نيست؛ چه اين كه، زن و مرد در تعداد دنده‌هاى طرف راست و چپ تفاوتى ندارند. از اين رو،

[١]. محمد بن محمد (شيخ مفيد)، ارشاد، ج ١، ص ٢١٣.

[٢]. به نقل از: ميرزا حسن بجنوردى، القواعد الفقهية، ج ٢، ص ٥٩.

[٣]. به نقل از: محمد حسن نجفى، جواهر الكلام، ج ٣٩، ص ٢٨٣- ٢٨٤.

[٤]. به نقل از: روح‌الله خمينى، تحريرالوسيله، ترجمه محمد باقر موسوى همدانى، ج ٤، ص ٢٣٤- ٢٣٥.

[٥]. به نقل از: على مشكينى، مصطلحات الفقه، ص ٢٣٣.

[٦]. محمد حسن نجفى، جواهر الكلام، ج ٣٩، ص ٢٨٥- ٢٨٦.

[٧]. محمد مؤمن قمى، كلمات سديدة فى مسائل جديدة، ص ١٠٧؛ مجله فقه اهل‌بيت (فارسى)، سال ٢ (پاييز ٧٥)، ش ٧، ص ٩٤.