تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ٣٠٤ - گفتار چهارم سقوط مهريه در صورت عدم كسب اجازه زوجه از زوج

دليل احتمال چهارم‌

دليل اول: تغيير جنسيت زوجه موجب ضرر مالى بر زوج است:

دليل كلام فوق را اين گونه مى‌توان توضيح داد كه شوهر، بدين منظور اقدام به ازدواج و دادن مهركرده كه همسرى داشته باشد كه با او زندگى كند. بنابراين، كسى كه همسر او را از دستش خارج كرده و او را تنها گذاشته، نوعى ضرر مالى بر وى وارد كرده است كه موجب ضمان مى‌شود؛ از اين رو، همسرى كه اقدام به تغيير جنسيت خود كرده، ضامن مهر است و اگر مهر را پيش از اين دريافت كرده، بايد آن را رد كند و اگر هنوز آن را نگرفته، نبايد بگيرد. [١] پاسخ: هرگاه عقد ازدواج به طور صحيح و با تمام خصوصياتش انجام شود، ايجاب مى‌كند كه زن به صرف اجراى عقد ازدواج، تمام مهر را مالك شود و مهر، پس از جارى شدن عقد، بر عهده شوهر واجب مى‌گردد، در حالى كه فرض اين است كه فرد اقدام‌كننده بر تغيير جنسيت (/ زن) مالى را تلف نكرده است. بنابراين، ضمانت زوجه، بلا وجه است. [٢]

به عبارت ديگر، هر چند زوجه با تغيير جنسيت خويش، موجب از بين رفتن «زوجيت» شده است، ولى «زوجيت» مال نيست و بنابراين، با از بين رفتن آن، ضمان به عهده زوجه نمى‌آيد. در هر حال، پرداخت مهريه واجب است، چه تغيير جنسيت زوجه با رضايت زوج صورت گرفته باشد و يا بدون رضايت آن به وسيله تغيير جنسيت، موضوع عقد دچار اختلال شده است و نه خود عقد و مقتضاى عقد، مالكيت زن نسبت به همه مهر است. [٣] براساس ماده ١٠٨٢ [٤] قانون مدنى ايران، مقتضاى عقد ازدواج اين است كه زن به مجرد عقد، مالك جميع مهريه مى‌گردد و فرض هم اين است كه زن با اقدام به‌

[١]. ر. ك: محمد مؤمن، كلمات سديده فى مسائل جديده، ص ١١٤.

[٢]. ر. ك: همان.

[٣]. ر. ك: سيد محسن خرازى، تغيير الجنس، فقه اهل البيت (ع)، عربى، ش ٢٣ (١٣٧٩)، ص ٢٥٣.

[٤]. ماده ١٠٨٢: «به مجرد عقد، زن مالك مهر مى‌شود و مى‌تواند هر نوع تصرفى كه بخواهد در آن بنمايد».