تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ٣٣٨ - دليل اول ولايت براى عنوان پدرى است

لازم به توضيح است كه در شرع اصطلاح خاصى در تعريف پدر وارد نشده است و به اصطلاح «اب» (پدر) داراى حقيقت شرعيه يا حقيقت متشرعه نيست، بلكه شرع نيز همان معناى عرفى «اب» را مورد امضاء قرار داده است و معناى عرفى پدر، كسى است كه طفل از نطفه او به وجود آمده باشد.

گفتار دوم: تغيير جنسيت پدر و مسأله ولايت و سرپرستى كودكان‌

هرگاه جنسيت پدر به وسيله عمل جراحى، تغيير كند، اين امر چه تأثيرى بر ولايت پدر بر فرزندان دارد؟ در پاسخ به اين پرسش، دو ديدگاه وجود دارد:

ديدگاه اول: تغيير جنسيت پدر موجب سقوط ولايت وى است‌

امام خمينى‌ در اين باره مى‌گويد:

لو تغير جنس الرجل إلى المخالف فالظاهر سقوط ولايته على صغاره؛ [١] هرگاه جنس مرد به زن تغيير كند، ظاهر آن است كه ولايت وى بر كودكانش ساقط مى‌شود.

آيت‌الله‌ سيد محمد صدر نيز همين ديدگاه را مطرح مى‌كند:

إذا تحول الرجل إلى امرأة و كان زوجاً، بطلت ولايته؛ [٢] هرگاه مرد (زوج) به زن تغيير جنسيت دهد، ولايتش باطل مى‌شود.

دليل اول: ولايت براى عنوان پدرى است‌

ولايت اگرچه از امور واضح فقه است و تعداد زيادى از روايات بر آن دلالت دارد، ولى «ولايت» دائر مدار صدق «ابوّت» (پدر بودن) است. [٣] با تغيير جنسيت پدر و تبديل وى به زن، عنوان ابوّت از وى زايل مى‌شود. بنابراين، ولايت او بر كودكانش نيز ساقط مى‌گردد. [٤]

[١]. روح الله خمينى، تحرير الوسيلة، ج ٢، ص ٥٥٩.

[٢]. سيد محمد صدر، منهج الصالحين، ج ٣، ص ٦٤٤، مسأله ٣٧٠٦.

[٣]. ر. ك: محمد مؤمن، كلمات سديده فى مسائل جديده، ص ١١٥.

[٤]. ر. ك: احمد مطهرى، مستند تحرير الوسيله، ص ٢٠٠- ٢٠١.