فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٨ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
معيار، ترس از تلف شدن حيوان به وسيله حيوان درندهاى چون گرگ يا تلف بر اثر عطش است. براين اساس، اگر گوسفندى در شهر يا روستا پيدا شود و ترس از اين باشد كه اگر التقاط نشود، به زودى از شدت عطش تلف مىشود، التقاط آن جايز است و در غير اين صورت جايز نيست.
٢. تعريف لقطه به مدت يك سال، در صورت امكان
پارهاى از روايات مانند روايت حنّان، (٢٥) حلبى، (٢٦) ابراهيم بن عمر، (٢٧) ابى خديجه، (٢٨) على بن جعفر (٢٩) و دو روايت محمد بن مسلم (٣٠)، دلالت بر تعريف لقطه به مدت يك سال دارد.
على بن جعفر در روايتى ـ بعضى از سندهاى آن ـ از برادرش امام موسى بن جعفر(ع) نقل مىكند كه از حضرت در باره لقطهاى پرسيدم كه كسى چيزى مانند درهم يا لباس يا چهارپايى را مىيابد. فرمود:
يعرّفها سنة، فإن لم يعرف صاحبها (٣١) حفظها فى عرض ماله حتى يجيء طالبها فيعطيها إيّاه و إن مات أوصى بها فإن أصابها شيء (٣٢) فهو ضامن؛ (٣٣)
(٢٥) ر.ك: وسائل الشيعه، ج١٧، باب دوم از ابواب لقطه، ص ٣٥٠، ح٥.
(٢٦) ر.ك: تهذيب الاحكام، ج٦، ص ٣٨٩،ح١١٦٣.
(٢٧) ر.ك: وسائل الشيعه، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص٣٦١، ح٤.
(٢٨) همان، ج١٧، باب ٢٠ از ابواب لقطه، ص ٣٧٠، ح١.
(٢٩) همان، باب ٢ از ابواب لقطه، ص ٣٥٢، ح١٢.
(٣٠) همان، ص ٣٥٠ و ٣٥٢، ح٣ و ١٠.
(٣١) در وسائل الشيعه به نقل از قرب الاسناد اين چنين آمده است، ولى كلمه «صاحبها» در من لايحضره الفقيه (ج٣، ص٢٩١، ح٤٠٤٩) و تهذيب الأحكام(ج٦، ص ٣٩٨، ح١١٩٨) نيست و در فقيه عبارت «جعلها فى عرض ماله» آمده است.
(٣٢) عبارت «فإن أصابهاشيء» در تهذيب و فقيه نيست، بلكه عبارت «و هو لها ضامن» وجود دارد و صاحب وسائل اين حديث را به نقل از تهذيب الأحكام در باب ٢٠ از ابواب لقطه نقل كرده است.
(٣٣) وسائل الشيعه، ج١٧، باب ٢ از ابواب لقطه، ص ٣٥٢، ح١٣ و باب ٢٠ از ابواب لقطه، ص ٣٧٠.