فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٨ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
٤. تمام رواياتى كه دالّ بر احقيت مادر در مقابل پدر و تمام رواياتى كه دال بر احقيت پدر در مقابل مادر هستند، نشان مىدهند كه پدر و مادر هر كدام به تنهايى حق حضانت كودك خود را دارند و حتى در بعضى از صورت ها و فروض، حق هر كدام مساوى با حق ديگرى است و بدين جهت، هر دو در اين امر شريك قرار داده شدهاند. اما در فروض ديگرى كه به جهت وجود موانعى و يا وجود مصالحى به سبب وجود والدين در شرايط خاص، حق به يكى از آن دو اختصاص يافته است، از آن تعبير به احق شده است كه نشان مىدهد حتى در اين وضعيت نيز براى ديگرى حق وجود دارد و از اين رو، با نبود فرد احق قطعاً حق از آن ذى حق است و سلب اين حق از وى نيازمند دليل است و حال آن كه وجود صاحب حق ديگرى در مقابل وى، فاقد دليل است. (٤١)
در خصوص اولويت مطلقه مادر براى امر حضانت در زمان فقدان پدر، علاوه بر موارد مذكور به دو روايت زير نيز تمسك شده است:
١. صحيحه ابن سنان
... ليس للوصي أن يخرجه من حجرها حتى يدرك و يدفع إليه ماله؛ (٤٢)
... وصى نمىتواند فرزند را از دامن او (مادر) خارج كند تا اينكه بالغ شود و مالش را به او دهند.
٢. موثقه داود بن حصين از امام صادق (ع) :
... فإذا مات الأب فالأمّ أحقّ به من العصبة...؛ (٤٣)
... پس اگر پدر مُرد مادر از همه فاميل پدر به فرزند سزاوارتر است.
(٤١) ر.ك: جواهر الكلام، ج ٣١، ص ٢٩٣.
(٤٢) الكافي، ج ٦، ص ٤١، ح ٧؛ وسائل الشيعه، ج ٢١، ص ٤٥٦، ح ٢٧٥٧٠.
(٤٣) الكافي ، ج ٦ ، ص ٤٥، ح ٤؛ من لايحضره الفقيه، ج ٣، ص ٤٣٤؛ وسائل الشيعه، ج ٢١، آل البيت(ع)، ص ٤٧٠، باب ٨١ از أبواب أحكام الأولاد، ح ١(٢٧٦١١).