در كنار اين ظاهرى كه هر خواننده‌اى به آن پى مى‌برد، رواياتى هم وجود دارد كه نشان مى‌دهند مقصود واقعى نيز همان است كه ما از روايات مى‌فهميم؛ يعنى «مسير يوم» در مقام بيان ميزان واقعى در تشخيص حد تقصير در تمام زمان‌ها است:

عليّ بن الحسن بن فضّال عن أحمد بن الحسن عن أبيه عن عليّ بن الحسن بن رباط عن العلاء عن محمد بن مسلم عن أبي جعفر(ع) قال: سألته عن التقصير قال: فى بريد. قال: قلت: بريد. قال: انه إذا ذهب بريداً و رجع بريداً شغل يومه (١٢).

در اين روايت «شغل يوم» را ملاك قرار داد كه در واقع تعبير ديگرى از «مسير يوم» است، اما امتيازى كه «شغل يوم» دارد، اين است كه در تعارض با «مسير يوم و ليلة» ديگر قابل جمع نيست؛ زيرا نشان مى‌دهد كه تنها معيار اين است كه مقدار مسير به اندازه‌اى باشد كه روشنايى روز را پر كند، چه شب را به استراحت بگذراند؛ مانند زمان‌هاى گذشته كه با حيوانات مسافرت مى‌كردند و چه شب را نيز به حركت ادامه دهد، همانند امروزه .

نتيجه

بعد از پذيرفتن اين مدعا كه «مسير يوم» نيز در مقام بيان يك ميزان واقعى در تشخيص مقدار مسير در زمانهاى مختلف است، آن وقت بين اين تعبير و تعبير «مسير يوم و ليلة»، تعارض غير قابل جمعى شكل مى‌گيرد . بنابراين معيار درتشخيص مقدار مسير «مسير يوم» است، نه «مسير يوم و ليلة» .

(١٢) همان، ح٢٢.