بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٨٣ - شبهه همسان انگاري سنت گذاري با بدعت و پاسخ آن
١. «سنت» به معناي مستحب که در فقه اسلامي يکي از احکام پنجگانه به شمار ميآيد. سنت بدين معنا در برابر فريضه و واجب به کار ميرود و مرادف آن در عربي «نافله» است؛
٢. «سنت» به معناي روش مطلوب و خداپسند و کاري که در دين مطلوب قلمداد شده است، خواه واجب باشد و خواه مستحب. در برابر اصطلاح اول سنت که فقط شامل مستحب است، در اين اصطلاح سنت هم شامل مستحب ميشود و هم واجب. در اين اصطلاح، سنت در برابر بدعت قرار ميگيرد؛ زيرا سنت در اين معنا، کاري مطلوب و پسنديده است که در شرع پايهگذاري شده است، و در برابر آن، بدعت کاري است که در شرع و دين پيشينه ندارد و بدعتگذار از پيش خود آن را به دين نسبت ميدهد؛
٣. «سنت» به معناي قول، فعل و تقرير معصومان که براي مسلمانان حجت هستند و در کنار قرآن از منابع دين به شمار ميآيند. بر اساس اين تعريف، مجموعه رواياتي که از پيامبر(صلى الله عليه وآله) و امامان معصوم(عليهم السلام) به ما رسيده سنت ميناميم.
بر اساس آنچه گذشت، بدعت آموزهاي است که بدعتگذار از پيش خود به خدا و پيامبر(صلى الله عليه وآله) و امامان معصوم(عليهم السلام) نسبت ميدهد يا به هر طريق ديگري آن را وارد دين ميکند؛ اما چنانكه گفتيم، سنت حسنه و سنت سيئة مطرح شده در روايت، ناظر به معناي عرفي سنت است و معناي بدعت از آن تداعي نميشود. منظور از آن سنتْ آداب و رسومي است که در رفتار و روابط بين افراد جامعه پديد ميآيد؛ مانند آداب و رسومي که در هر فاميل و طايفهاي دربارة ازدواج وجود دارد. اين سنتها اگر مورد رضايت خدا باشند، مطلوب و نيکو، و اگر مرضيّ خداوند نباشند، بدند. مثلاً اگر کسي بنا گذاشت که شبهاي جمعه اعضاي فاميل و خانواده را در خانة خود گرد آورد و به آنها غذا دهد و بهويژه اگر در جمع آنان احکام اسلام و ذکر اهلبيت(عليهم السلام) گفته شود، کار پسنديدهاي کرده است. در شرع نيامده که شبهاي جمعه اقوام و خويشان گرد هم