«موضوعات‌نگاری» در اهل‌سنت، متأثر از تاریخ جمع و تدوین حدیث در میان ایشان است. اتفاقات این مقطع تاریخی و اشکالات حدیث‌پژوهی آن در کتاب‌های «الموضوعات» قابل ردیابی است. تحلیل شکل‌گیری سبک موضوعات‌نگاری و مفاهیم التزامی آن، راهی در بررسی نگاه و رفتار محدثان اهل‌سنت درباره روایاتشان و زمینه‌ای برای نقد منصفانه روایات سنی است. مأموریت این پژوهش، ردیابی آثار جمع و تدوین حدیث اهل‌سنت، در کتاب‌های الموضوعات و هدف آن، ارائه تحلیلی تطبیقی بین این نگارش‌ها و اشکالات موجود در تاریخ حدیث‌پژوهی آنان است. این پژوهش توانسته با نگاهی تطبیقی به نگارش‌های الموضوعات و تاریخ حدیث اهل‌سنت، روش نقد روایات سنی را بر اساس دیدگاه‌ها و رفتار محدثان سنی‌مذهب، سامان بخشد و پس از بیان ویژگی‌های تاریخ تدوین حدیث در این گروه، رابطه نخستین نگارش‌های الموضوعات را با مدونات حدیثی آن‌ها تحلیل کند. این پژوهش نشان می‌دهد، وجود سبک موضوعات‌نگاری در اهل‌سنت، نوعی اعتراف ایشان به اشکالات زیاد احادیثشان بوده و قوّتی برای آنان به شمار نمی‌آید.

کلیدواژه‌ها: وضع و جعل، نقد‌الحدیث، سبک‌شناسی منابع حدیثی، مطالعات تطبیقی، تاریخ حدیث.

[١٥٣] مدرس مرکز تخصصی حدیث حوزه علمیه قم ([email protected]).