حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٣

سایر مسائل فقهی، مثل: اطعمه و اشربه[٣٧٥]، اِرث[٣٧٦]، صید[٣٧٧] و زکات[٣٧٨] است. تعدادی از روایات در اخلاق فردی و اجتماعی[٣٧٩]، ادعیه[٣٨٠]، آداب نظافت و بخشی دیگر در مسائل اعتقادی مثل نبوت عامه[٣٨١]، فترت رسل[٣٨٢]، ولایت ائمه:[٣٨٣]، نفی غلو[٣٨٤] و نفی امامت اسماعیل[٣٨٥] است. اولین حدیث این کتاب درباره ملاقات ارواح مؤمنان در روزهای عید و جمعه با خانواده خود در دنیا و آخرین حدیث درباره تحریم شراب است.

٢. انتساب کتاب

نجاشی[٣٨٦] به وجود کتابی برای زید نرسی و شیخ طوسی[٣٨٧] به وجود اصلی برای
وی تصریح کرده‌اند. البته بنا بر گزارش شیخ طوسی، صدوق به پیروی از استادش ابن‌ولید، این کتاب را مجعول محمد‌بن‌موسی السمان شمرده است[٣٨٨]؛ در مقابل، ابن‌غضائری ضمن انتساب این اصل به زید نرسی، اتهام شیخ صدوق را رد کرده
است: «این اصل، مسموعة ابن‌ابی‌عمیر است؛ از این رو نمی‌تواند مجعول سمان
باشد، زیرا وی متأخر از ابن‌ابی‌عمیر می‌زیسته؛ بنابراین صدوق در این نظریه اشتباه کرده است.»[٣٨٩]

٣. اسناد و طرق

یکی از معیارهای تعیین اعتبار کتاب، شناخت طرق نقل آن است، به ‌گونه‌ای


[٣٧٥]. حدیث ١٧، ٤٤، ٥٠.

[٣٧٦]. حدیث ٣٩.

[٣٧٧]. حدیث١٩.

[٣٧٨]. حدیث ٤١.

[٣٧٩]. حدیث ٢، ١٨، ٤٨.

[٣٨٠]. حدیث١١، ٤٥، ٤٦، ٤٧.

[٣٨١]. حدیث٧.

[٣٨٢]. حدیث ١٦.

[٣٨٣]. حدیث ١٩، ٢٠، ٢١، ٢٤.

[٣٨٤]. حدیث٨.

[٣٨٥]. حدیث١٣، ١٤، ١٥.

[٣٨٦]. ر.ک: رجال النجاشی، ص١٧٤، ش٤٦٠.

[٣٨٧]. ر.ک: فهرست الطوسی، ص٢٠١، ش٢٩٩.

[٣٨٨]. همان.

[٣٨٩]. ر.ک: رجال ابنغضائری، ص٦١.