حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٢

مشایخ وی غیر از «علی‌بن‌مزید»، كه از نظر علمای رجال مجهول است، بقیه همگی از ثقات و بزرگان اصحاب امامیه‌اند.

درباره شاگردان وی نیز باید گفت، تنها روایت‌گر از وی، محمد‌بن‌ابی‌عمیر است
که از مشایخ ثلاثه به‌ شمار می‌رود و شخصیت ممتاز و مهمّ او، بر هیچ کس
پوشیده نیست.

ب) شناسایی کتاب و ویژگی‌های آن

راویانِ اهل‌بیت:، آموزه‌های دینی را از ایشان به ‌طور مستقیم و یا از راویِ دیگری دریافت کرده و می‌نگاشتند؛ بعدها این یادداشت‌ها «اصل» نامیده شد.[٣٧١] برخی اصول حدیثی به ‌دلیل نداشتن عنوانی ویژه، با انتساب به نویسنده آن از دیگر اصول متمایز می‌شد.[٣٧٢] اصل زید نرسی، یکی از همین اصول است که در این بخش، ویژگی‌های آن شناسایی و تحلیل می‌شود.

١. ساختار و محتوا

اصل زید نرسی همانند بیشتر اصول حدیثی، موضوع واحد و ابواب مجزا ندارد، بلکه در موضوعات گوناگون عقیدتی، فقهی و اخلاقی و نیز بدون دسته‌بندی نگاشته شده است. نرسی ٣٣ روایت از مجموع ٥١ روایت کتابش را به ‌طور مستقیم و بدون واسطه از امام معصوم به شیوه سماع و بیشترِ آن را با تعبیر «سمعتُ» نقل می‌کند: از امام صادق٧ نوزده روایت و از امام کاظم٧ چهارده روایت. روایاتِ با‌واسطه وی نیز از امامان معصوم: هجده مورد است که دو روایت آن از امام باقر٧ و شانزده روایت دیگر از امام صادق٧ است. دو روایت نرسی از امام باقر٧ با واسطه می‌باشد و این گویای آن است که وی در طبقه اصحاب امام باقر٧ نیست؛ در مقابل، همه چهارده روایات او از امام کاظم٧، بدون واسطه است.

بیشتر روایاتِ این اصل، فقهی و مربوط به ابواب حج[٣٧٣] و صلاة[٣٧٤] و برخی مربوط به


[٣٧١]. ر.ک: الفوائد الرجالیه(بهبهانی)، ص٣٣؛ الفوائد الرجالیه(بحرالعلوم)، ج٢، ص٣٦٧؛ منتهیالمقال، ج١، ص٧٠؛ الذریعه، ج٢، ص١٢٦.

[٣٧٢]. ر.ک: الاصول الستة عشر.

[٣٧٣]. حدیث١٠، ١٢، ٤٠.

[٣٧٤]. حدیث ٣، ٤، ٥، ٦، ٢٢، ٢٣، ٢٥، ٢٦، ٢٧، ٢٨، ٢٩، ٣٢، ٣٣، ٣٤، ٣٥، ٣٦.