حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٣١


مرا كردند و از من درخواست کردند و مرا فراخواندند. گواه باشید بر خود
واجب کردم که امروز پاسخ ایشان را بدهم؛ همانا نیكوكارانِ آنان را
شفیع بدكارانشان قرار دادم و از نیكوكاران شفاعت ایشان را پذیرفتم. از
عرفات كوچ مى‌كنند، در حالى كه خطاهاى ایشان آمرزیده است. سپس
به دو فرشته فرمان مى‌دهد بر دو سوى گردنه بایستند؛ پس یکی بر
این سو و دیگری بر آن سو می‌ایستد و مى‌گویند: پروردگارا! به سلامت دار، به سلامت دار! و بدین جهت است كه هیچ به‌زمین‌افتاده و دست‌ و پا شكسته‌اى وجود ندارد‌.

برقی در محاسن[٤٢١]، اشعری در نوادر[٤٢٢] و فتال نیشابوری در روضةالواعظین[٤٢٣] نیز متن صحیح این روایت را آورده‌اند؛ بنابراین می‌توان گفت، منحرفان در این متن دست بُرده و آن را تحریف کرده‌اند.[٤٢٤] البته چنین تحریفی در هیچ‌یک از متون دیگر این کتاب مشاهده نمی‌شود.

٢. هم‌خوانی محتوا و نگارش با باورها و نگارش شیعی

میزانِ هم‌خوانی متون حدیثی یک کتاب با باورهای شیعی، در پذیرش آن اثر
دارد. اصل زید نرسی از این هماهنگی برخوردار است. روایات بداء از امور اختصاصی شیعه است که در اصل نرسی به چشم می‌خورد[٤٢٥]؛ هم‌چنین احادیث عاقبت دوستان گناه‌کار اهل‌بیت:، تقیه، برخورد با غالیان، اسماعیلیه و نواصب و نیز روایات مخالف اهل‌سنت، به خوبی بازگوکننده عقاید نویسنده و نشانه فضای شیعیِ حاکم بر کتاب است.

حدیثِ هشتمِ این اصل، گزارش‌دهنده عقاید باطل غالیان به سرکردگی
ابوالخطاب است که مورد بیزاری و لعن امام صادق٧ واقع شدند. زید نرسی در


[٤٢١]. المحاسن، ج١، ص٦٥.

[٤٢٢]. النوادر، ص١٣٩.

[٤٢٣]. روضةالواعظین، ج٢، ص٣٦٠.

[٤٢٤]. با توجه به این‌که نرسی در کتابش، روایاتی علیه غلات و گروه‌های منحرف آورده، این احتمال تقویت می‌شود که آن‌ها در یکی از متون وی که قابلیتِ تحریف داشت، دست بُرده باشند تا اصل وی را مخدوش و مضطرب جلوه دهند؛ مخصوصاً این‌که موضوع نزول خدا به آسمان دنیا آن‌قدر مورد تحریف واقع شده که در بین عوام به شهرت رسیده بود و چنین متنی قابلیتِ خوبی برای تحریف داشت.

[٤٢٥]. الأصول الستة عشر، ص١٩٦.