تشکر (به صورت نگارش نامه یا دیدار با کس یا کسانی که کاری برای فرد انجام داده‌اند، به منظور ابراز تشکر از آن‌ها) در دیگر مطالعات هم به کار رفته است. در فراتحلیلی[١٥١] که اخیراً سین و لوبومیرسکی از مداخلات مثبت‌گرایی _‌ که به قصد افزایش بهزیستی روانی و کاهش نشانه‌های افسردگی به کار رفته _‌ گزارش داده‌اند،‌ ده مطالعه از این مداخله استفاده کرده‌اند.[١٥٢]

بحث و نتیجه‌گیری

احسان و سپاس یکی از مدل‌های رفتار اجتماعی است که مورد تأکید جدی دین اسلام است و بر گسترش آن اصرار می‌ورزد. بدون شک، این سنت اجتماعی موجب بهبود روابط اجتماعی می‌گردد، اما سؤال این است که چگونه؟ بر اساس نظریه محبت، احسان از طریق برانگیختن دوستی، موجب بهبود روابط اجتماعی و تعمیق آن می‌شود. در حقیقت، احسان صمیمیت و محبت را افزایش می‌دهد و بر اساس آن، روابط افراد با یکدیگر بهتر و عمیق‌تر می‌شود. مکانیزم اثربخشی سپاس، کمی پیچیده‌تر است. این مکانیزم چندوجهی است و این بدان جهت است که سنت سپاس، یک بعد انسانی و یک بعد الهی دارد. در بعد انسانی، یا موجب ارتقای روابط مثبت موجود می‌شود و یا موجب اصلاح روابط منفی موجود. این بدان جهت است که سنت سپاس یا درباره دوستان رخ می‌دهد و یا درباره دشمنان. وقتی دوستان مورد سپاس قرار می‌گیرند، از سویی احساس رضایت‌مندی آنان از ارتباط موجود افزایش می‌یابد و همین موجب گرایش به تعمیق رابطه می‌شود و از سوی دیگر، حس وفاداری و تعهد را در میان آنان افزایش می‌دهد و همین موجب تحکیم بیشتر پیمان دوستی می‌شود. اما وقتی این سنت درباره دشمنان اتفاق می‌افتد، روابط آسیب‌دیده را اصلاح و نفرت را به عطوفت و مهربانی تبدیل می‌کند و ارتباط را به جریان مثبت خودش باز‌می‌گرداند.

و سرانجام در بُعد الهی، سنت سپاس موجب اعطای حق خداوند متعال شده و ارتباط با خدا را تقویت می‌کند. این امر هم اثر فردی و درونی دارد و هم اثر آن به ارتباط اجتماعی نیز باز‌می‌گردد، زیرا وقتی کسی حق خدا را در ارتباط با دیگران داد، خداوند

[١٥١]. meta _ analysis.

[١٥٢]. سین ولوبومیرسکی؛ به نقل از: اثربخشی مداخلات روانشناسی مثبت‌گرا جهت افزایش نشاط، خشنودی از زندگی و کاهش افسردگی.