حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٤ - رابطه توحید و ولایت در آیات و روایات
علامه طباطبائی; نیز درباره بحث از کلمه «نعمت» که در آیات آمده است، میفرماید: «چند آیه در قرآن کریم در اطراف کلمه «نعمت» وارد شده است و از آیات چنین استفاده میشود که مراد از نعمت، ولایتِ اهلبیت: است؛ یعنی راهی که اهلبیت: به سوی پروردگار پیمودهاند و سبیل آنان به سوی خداوند متعال است؛ همان که مقام عبودیت محض میباشد. یکی از آن آیات، همین آیه است که در آن، تبدیل نعمت به کفر و ورود جهنم و استقرار در دوزخ، نشان داده شد. پس حقیقتِ نعمت، همان صراط مستقیم و آن، کوتاهترین فاصلهای است که بنده به سوی خدا میپیماید و به مقام عبودیت مطلقه و محضه نایل میگردد و تبدیل این نعمت به کفر، تبدیل این صراط مستقیم به راههای منحرف و کج است که آن مقصد را دور میکند و بالنتیجه به دوزخ میافکند. و شاید از این آیه صریحتر و بلیغتر، آیه وارده در سوره «تکاثر» باشد که: Gثم لتسئلن یومئذ عن النعیمF[٩٩] که به نحو عجیب و غریبی و در عین حال روشن و واضح، دستگاه کثرت را برمیچیند و به عالم وحدت دعوت میکند و از «نعیم» که همان ولایت است، انسان را مورد مؤاخذه و پرسش قرار میدهد... . در ذیل این سوره (تکاثر) و در تفسیر آن از حضرت صادق٧ نقل شده که فرمودند: مراد از نعیم به قول ما، موادّ خوراکی نیست؛ مراد از نعیم، مراحل عبودیت و اخلاص در توحید و راه ولایت است.»
علامه در ادامه، حدیث دیگری از امام صادق٧ را بیان میکند که به ابوحنیفه میفرمایند: «منظور از نعیم، ولایتِ ما اهلبیت است»؛ یعنی از مردم میپرسند: تا چه اندازه راه سلوک الی الله خود را با سیره و منهاج ائمه خودتان تطبیق دادهاید و تا چه مقدار از مقام عبودیت محضه و مطلقه برخوردار شدید؟[١٠٠]
علامه در المیزان در تفسیر آیه ٨١ سوره بقره: Gبلی من کسب سیئهً و احاطت به خطیئته فاولئک اصحاب النار هم فیها خالدونF، روایتی از امالی شیخ طوسی[١٠١] نقل میکند. مضمونِ روایت این است که: هنگامی که ولایت امام علی٧ را منکر شوند، اصحاب و مخلود نار خواهند بود.
[٩٩]. تکاثر، آیه ٨.
[١٠٠]. رساله لبّالباب، ص١٥٣_١٥٥.
[١٠١]. الامالی، ص٣٦٤، ح٧٦٣.