حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٠٩ - روش فقه الحدیثی علامه مجلسی(ره) در مرآة العقول

سلمان، ابوذر، مقداد و عمار است؛ اما نظر صحیح، همان قول اول است، به دلیل روایتی که از امام کاظم٧ نقل شده است: «إذا کان یوم القیامة کان حملة العرش ثمانیة: أربعة من الأولین: نوح و إبراهیم و موسی و عیسی و أربعة من الآخرین محمد و علی و الحسن و الحسین.»[٣٢٦] [٣٢٧]

علامه مجلسی(ره) در بعضی موارد، برای اثبات مسائل اعتقادی به کتب احادیث اهل‌سنت نیز استناد کرده است؛ برای مثال، در حدیثی از الکافی که درباره تنصیص اهل‌بیت‌: از سوی خداوند و پیامبر بوده و آیه تطهیر[٣٢٨] در آن ذکر شده است،[٣٢٩] به کتب حدیثی اهل‌سنت مراجعه کرده و تمام احادیثی که این آیه را ذکر کرده و مراد از اهل‌بیت را در آن، اهل‌بیت پیامبر‌: دانسته‌اند، نقل کرده است؛ از جمله: صحیح مسلم، سنن ابوداود، سنن ترمذی، جامع الاصول ابن‌اثیر، العمدة ابن‌بطریق و... .[٣٣٠]

٧. بهره‌گیری از شرح‌های دیگران

استفاده و توجه به شروح گوناگونی که بر کتابی نوشته شده است، می‌تواند در فهم و درک معنای بهتر احادیث، نقش به‌سزایی داشته باشد و ما را به معنای صحیح حدیث و فهم دقیق آن نزدیک کند؛ بنابراین، مراجعه به کتب شرح حدیث می‌تواند فهم درست و عمیقی به ما بدهد، زیرا فکر محدثان و عالمان پیشین روی احادیث متمرکز بوده و قرب زمانیِ برخی از آن‌ها به عصر صدور حدیث و فضای قرون اولیه نیز، به فهم بهتر احادیث کمک کرده است.

علامه مجلسی(ره) برای شرح احادیث الکافی، به شروح علمای دیگر نیز مراجعه کرده و از آن‌ها بهره‌مند شده است. او ذیل احادیث _ هرجا که نیاز بوده‌ _ ، اقوال آنان را نقل می‌کند؛ البته در بعضی موارد نیز بر نظریات آن‌ها اشکال نموده و بعد نظر صحیح را بیان می‌کند.[٣٣١]


[٣٢٦]. همان، ج٤، ص٥٨٥، ح٤.

[٣٢٧]. ر.ک: مرآة العقول، ج٢، ص٨٠.

[٣٢٨]. Gإِنَّما یرِیدُ اللهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکمْ تَطْهِیراF (احزاب، آیه ٣٣).

[٣٢٩]. الکافی، ج١، ص٢٨٧، ح١.

[٣٣٠]. ر.ک: مرآة العقول، ج٣، ص٢٣٧_٢٤٢.

[٣٣١]. نکته مهم که در این‌جا باید به آن اشاره کرد این است که علامه مجلسی(ره) در اکثر موارد، نام شارح یا نویسنده را نمی‌آورد و شاید علتش این باشد که به خاطر ردّ کردن و نپذیرفتن بعضی اقوال و انتقاد بر آن‌ها، از باب احترام، نام آن‌ها را نیاورده و از عباراتی همچون: «بعض الافاضل»، «بعض المحققین»، «بعض مشایخنا» و... استفاده کرده است که با بررسی و جست‌وجوی آن متون در کتب دیگر، می‌توان به نویسنده آن پی برد.