شود، بلکه آن ترکیب، خودش معنای خاصی دارد. برای شناخت کنایه در احادیث، باید به کلام عرب و علم بلاغت مراجعه کرد تا دچار اشتباه در فهم آن نشد؛ مانند عبارت «کثیر الرماد» که به معنای «مهمان‌نوازی» است، در حالی که معنای لغوی آن «خاکستر زیاد» است.[٣١٠]

علامه مجلسی(ره) در شرح روایات الکافی به این نکته توجه داشته و کنایات
را توضیح داده و معنای صحیحش را بیان می‌کند؛ کنایاتی از قبیل: «مَاتَ
حَتْفَ أَنْفِهِ»[٣١١]، «عَقَلَ عَنِ اللهِ»[٣١٢]، «مَنْ رَقَّ وَجْهُهُ رَقَّ عِلْمُهُ»[٣١٣]، «السَّبْعُ الْمَثَانِی»[٣١٤] و
«تَرِبَتْ یَدَاک»[٣١٥] که به ترتیب به معنای: «مرگ طبیعی»، «اخذ معرفت از خداوند»،
«هر کس شرم کند، دانشش اندک شود»، «سوره حمد» و «تهی‌دست بمانی» است؛
برای مثال، ذیل «السَّبعُ المثانی» می‌نویسد: «این عبارت به آیه: Gوَ لَقَدْ آتَیناک سَبْعاً مِنَ الْمَثانِی وَ الْقُرْآنَ الْعَظِیمِF[٣١٦] اشاره دارد و به سوره «حمد» تفسیر شده است، زیرا هفت آیه دارد.»[٣١٧]

٥. بهره‌مندی از آیات

یکی دیگر از راه‌های فهم صحیح متن حدیث، مراجعه به آیات قرآن کریم است، زیرا در قرآن هیچ خطا و اشتباهی راه ندارد و می‌توان برای تبیین احادیث و رسیدن به معنای صحیح از آن، به آیات قرآن مراجعه کرد. علامه مجلسی(ره) نیز به این نکته واقف بوده و در شرح برخی احادیث، به آیات استناد کرده است.

امام صادق٧ در حدیث مفصلی که در بیان صفات مؤمن است، می‌فرمایند: «وَ لَا‌یصْرِفُ اللَّعِبُ حُکمَهُ.»[٣١٨] علامه در شرح این حدیث می‌نویسد:

[٣١٠]. مختصر المعانی، ص٢٥٩.

[٣١١]. الکافی، ج١، ص٥٠٥، ح١؛ مرآة العقول، ج٦، ص١٤٥.

[٣١٢]. الکافی، ج٢، ص٥٩، ح٩؛ مرآة العقول، ج٧، ص٣٦٩.

[٣١٣]. الکافی، ج٢، ص١٠٦، ح٣؛ مرآة‌ العقول، ج٨، ص١٨٩.

[٣١٤]. الکافی، ج٤، ص٧٢، ح٣؛ مرآة العقول، ج١٦، ص٢٢١.

[٣١٥]. الکافی، ج٥، ص٣٣٢، ح١؛ مرآة العقول، ج٢٠، ص٢٣.

[٣١٦]. حجر، آیه ٧٨.

[٣١٧]. مرآة العقول، ج١٦، ص٢٢١.

[٣١٨]. الکافی، ج٢، ص٢٢٨، ح١.