عبارت «وَ مَنْ أَقْبَلَ اللهُ» تا آخر دو احتمال دارد؛ اول این‌که عبارت «لَم‌یُبالِ»
خبر برای موصول باشد و جمله: «لَوْ سَقَطَتِ السَّمَاءُ عَلَی الْأَرْضِ...»،
جمله استثنائیه جداگانه‌ای باشد و عبارت «کانَ فِی حِزبِ اللهِ» جزای شرط
باشد؛ دوم این‌که عبارت «لَم‌یُبالِ» جزای شرط باشد و مجموع شرط و جزا، خبر برای موصول باشند که در این صورت، عبارت «کانَ فِی حِزبِ اللهِ» جمله استینافیه می‌شود.[٢٩٨]

علامه مجلسی(ره) در بعضی موارد نیز، نکات نحوی و ادبی را با ذکر دلیل و گوینده بیان می‌کند.

نمونه ٢: علامه، ذیل حدیثی که در آن عبارت: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی كُلَّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ قَطُّ»[٢٩٩] آمده است، می‌نویسد:

«قطّ» یعنی دائماً و تمام اوقات و زمان‌ها. شیخ رضی گفته است: «قطّ استعمال نمی‌شود، مگر به معنای ابداً، زیرا مشتق از قطع است و چه بسا گاهی بدون نفی نیز استعمال می‌شود... .»[٣٠٠]

موارد بسیاری از این نمونه‌ها وجود دارد که در این نوشتار، به همین دو مورد بسنده می‌شود.

٤. بهره‌گیری از دانش بلاغت

«بلاغت»، از جمله فنون ادبی است و شاخه‌های سه‌گانه معانی، بیان و بدیع را در بر می‌گیرد. این فن، در تمام زبان‌ها اهمیت خاصی دارد و یکی از مهارت‌های نویسندگی و سخنرانی است. فصاحت و بلاغت در زبان عربی، به‌خصوص در زمان نزول قرآن و رسالت پیامبر٦ بسیار رواج داشته و قرآن بر اساس همین ویژگی، دیگران را به تحدی

[٢٩٧]. الکافی، ج٢، ص٦٥، ح٤.

[٢٩٨]. ر.ک: مرآة العقول، ج٨، ص٢٢.

[٢٩٩]. الکافی، ج٤، ص٤٣٢، ح٥.

[٣٠٠]. مرآة العقول، ج١٨، ص٦٩.