اخلاق نظامى (ج2) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٦٢
مسلمانان سفارش مىكند كه مواظب كردار خويش باشند و هرگز دست به انتقامجويى نابخردانه نزنند و اگر دشمنانشان چنين كردند، آنها تنها مقابله به مثل نمايند نه بيشتر.
«... فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ...» (بقره: ١٩٤)
هركس به شما تعدّى كرد، به همان اندازه به او تعدّى كنيد.
١١. كيفر طاغيان علاوهبر مبارزات مؤمنان عليه طاغيان، از نظر طبيعى و سنّت الهى نيز دو نوع كيفر در انتظار متجاوزان و سركشان است:
الف. در دنيا: قرآن مجيد از فرجام ناميمون طاغيان خبر داده و يادآور شده كه آنان با طغيان و سركشىِ خود اولًا مورد خشم خدا قرار مىگيرند:
«وَ لا تَطْغَوْا فيهِ فَيُحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبى» «١» (طه: ٨١)
در خوردن غذاهاى پاكيزه طغيان نكنيد كه خشم من [خدا] بر شما روا مىشود.
و ديگر آنكه گاهى به هلاكت و بدفرجامى دچار مىشوند.
«فَامَّا ثَمُودُ فَاهْلِكُوا بِالطَّاغِيَةِ» (الحاقّة: ٥)
قوم ثمود به سبب طغيان و سركشى به هلاكت رسيدند.
ب. در آخرت: سنت الهى حكم مىكند كه سركشان و متجاوزان به دوزخ ابدى در آخرت گرفتار شوند.
«فَامَّا مَنْ طَغى وَ آثَرَ الْحَيوةَ الدُّنْيا فَانَّ الْجَحيمَ هِىَ الْمَأْوى» (نازعات: ٣٧)
آنكس كه طغيان ورزد و حيات دنيا را (بر آخرت) ترجيح دهد، همانا دوزخ جايگاه اوست.
١٢. پيشگيرى براى گرفتار نشدن در باتلاق طغيان و تجاوز، توجه به نكاتى چند ضرورى است:
الف. زدودن ريشههاى آن از درون؛ به اين معنا كه بايد مواظب باشيم تا صفات زشت