اخلاق نظامى (ج2) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٤٣
درس سوم: عبوديت و بندگى در برابر خدا؛ اطاعت و فرمانبرى از رهبرى ١. تعريف عبوديت عبوديت، اظهار خضوع است «١»؛ خضوع در برابر كسى كه نهايت انعام و اكرام را در حق مخلوقاتش روا داشته و او كسى جز خداى سبحان نيست.
قرآن كريم طى آيات متعددى اين معنا را مورد تأييد قرار داده و از پروردگار به عنوان حقيقت مطلق و حاكم بر كل هستى ياد كرده و عبوديت بشر در پيشگاه الهى را مطرح نموده است. «٢» در اينجا به دو آيه بسنده مىكنيم. در آيهاى به بندگى و فرمانبردارى همه موجودات اشاره كرده مىفرمايد:
«إنْ كُلُّ مَنْ فِى السَّمواتِ وَالْأَرْضِ إلَّا اتِى الرَّحْمنِ عَبْداً» (مريم: ٩٣)
تمامى كسانى كه در آسمانها و زمين هستند، بنده اويند.
در آيهاى ديگر تسبيح و عبادت همه موجودات را مورد تأكيد قرار داده مىفرمايد:
«وَ إِنْ مِنْ شَىْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ ...» (اسرا: ٤٤)
هر موجودى تسبيح و حمد او مىگويد.
انسان نيز بهعنوان اشرف مخلوقات از نظر وجود و بقا نيازمند و وابسته به پروردگار است و سراسر وجودش به عبوديت پروردگار اعتراف دارد، امّا در مقام عمل، چون داراى اختيار است، مىتواند عبوديت الهى را پذيرفته بهسوى كمال مطلوب و حقيقىاش گام بردارد، و يا از