١. عواطف خويشاوندى و امكانات مادى، زمينه‌هاى روى‌گردانى از فرمان خدا و رسول و ترك جهاد: ١ خداوند متعال از آن رو در اين آيه خطاب را از مؤمنان متوجه پيامبر نمود كه به اعراض مؤمنان اشاره كند؛ زيرا از حال آنان با خبر است و مى‌داند كه دل‌هايشان چنان مشغول است كه نهى از دوستى با پدران و برادرانشان سودى ندارد و آنان را براى اجراى فرمان خدا و رسول و جهاد با كافران- هرچند با پدران و برادرانشان- بر نمى‌انگيزد. مانع اين امر، محبتى است كه به غير خدا و رسول و جهاد در راه خدا دارند. خداوند متعال در اين آيه زينت‌هاى مهم دنيا را كه حب نفسانى مشغول آن مى‌شود، بر مى‌شمارد كه عبارت‌اند از: پدران، پسران، برادران، همسران، خاندان، اموالى كه گرد آورده‌اند، داد و ستدى كه از كسادى‌اش هراس دارند، و منزل‌هايى كه خوش مى‌دارند. ٢ قل ان كان آباؤكم ... و مساكن ترضونها احبّ اليكم ...
١. راهنما ٧/ ٦٦. ٢. الميزان ٩/ ٢٠٧- ٢٠٨.
٢. اهميت جهاد در راه خدا: اين كه دوست داشتن جهاد در راه خدا در رديف محبت به خدا و رسول قرار گرفته است، نشان از اهميّت بسيار آن دارد.
احبّ اليكم من الله و رسوله و جهاد فى سبيله‌ ٣. در راه خدا بودن، ملاك ارزش جهاد: ارزش جهاد به اين است كه در راه خدا باشد. ١ و جهاد فى سبيله‌ ١. راهنما ٧/ ٦٧.
٤. تهديد روى‌گردانان از جهاد به خاطر علقه‌هاى عاطفى و دلبستگى مادى: ١ مراد از «امر» در عبارت «فتربصّوا حتّى يأتى اللّه بأمره» عقوبت دنيوى يا اخروى است و مقصود از آن وعيد و تهديد است. ٢ خداوند متعال اين وعيد را مبهم و سربسته بيان كرد تا هرنوع عقوبت و عذابى به ذهن روى گردانان از جهاد خطور كند. ٣ قل ان كان آباؤكم ... احبّ اليكم من الله ...
فتربصّوا حتّى يأتى اللّه بأمره‌ ١. راهنما ٧/ ٦٦. ٢. الكبير ١٦/ ١٩. ٣. المنار ١٠/ ٢٣٥.