ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢١ - ٢ - نمازهاي پنجگانه و اوقات آنها - مبني بر نه آيه

٣ - آيهء ١٦ و ١٧ از سورهء روم * ( فَسُبْحانَ الله حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ وَلَه الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظْهِرُونَ ) * .
هنگامى كه بابن عباس گفته شده آيا از نمازهاى پنجگانه در قرآن يادى هست پاسخ داده است آرى و اين آيه را خوانده است * ( « تُمْسُونَ » ) * براى نماز مغرب و عشاء و * ( « تُصْبِحُونَ » ) * اشاره به نماز صبح و * ( « عَشِيًّا » ) * دليل نماز عصر و * ( « تُظْهِرُونَ » ) * مربوط به نماز ظهر است .
فاضل مقداد پس از اين كه از حسن بصرى اين مضمون را « اين سوره ( سورهء روم ) جز همين آيه اش كه مدنى است بقيه آن مكى است زيرا نمازهاى پنجگانه در مدينه واجب شده و در مكه دو ركعت دو ركعت واجب بوده است پس از هجرت به مدينه نماز سفرى به حال خود گذاشته شده و در نماز حضرى زيادت مشهور و معلوم به عمل آمده است » [١] نقل كرده چنين افاده كرده و اكثر اقوال ، بر خلاف گفتهء حسن است چه نمازها همه در مكه واجب گرديده است .
٤ - آيهء ١٣٠ از سورهء طه * ( فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِها وَمِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَأَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى ) * .
از جمله امور مستفاد از اين آيه ، تعيين اوقات نمازها است كه مانند آيهء پيش به كلمهء « سبحان » و « تسبيح » از آن تعبير شده و هم افادهء توسعهء آن اوقات .
٥ - آيهء ٣٨ و ٣٩ از سورهء « ق » * ( وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ - الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ وَمِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْه وَأَدْبارَ السُّجُودِ ) * .
به اين آيه نزديك است آخر آيهء ٤٨ و ٤٩ از سورهء « طور » * ( وَسَبِّحْ بِحَمْدِ ) *

[١] - در جلد اول در ذيل عنوان « نماز حضرى » چگونگى اين موضوع آورده شده است ، مراجعه شود .