ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢١٢ - ٣ - اشيائي از مباحات ده آيه
از جمله چهار فائده كه فاضل در اينجا آورده اين است كه در سبب نزول آيه گفته شده چون آيات تحريم خمر ، نزول يافته صحابه به پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) گفتهاند « برادران ما كه شراب مىآشاميده و از راه قمار زندگى مىكرده و اكنون مردهاند چه خواهند شد ؟ » پس اين آيه نازل گشته است ليكن اصح اينست كه آيه در بارهء كسانى چون عثمان مظعون و ياران او ، كه بر ترك طيّبات عهد و عزم كرده بودند ، نزول يافته است يعنى هر گاه بر ايمان و عمل صالح و پرهيز از محرمات مداومت كنند بر ايشان پروايى در تناول مستلذات و طيبات نخواهد بود .
و از جمله ، شش وجه است براى توجيه تكرير در آيه و از جمله دلالت آيه است بر اين كه تا وجهى از وجوه قبح براى اشياء دانسته نشود اصل در آنها اباحه است .
در جلد اول اين تأليف در ذيل سيم از خصوصيات و مميزات عهد صحابه آورده شد كه قدامة بن مظعون در زمان خلافت عمر شراب آشاميده و عمر خواسته است او را حد بزند و او به اين آيه بر رفع حد از خود استدلال كرده و عمر استدلال را پذيرفته و از او در گذشته و على عليه السلام اطلاع يافته و به عمر گفته است اين استدلال و اجتهاد بى مورد است و قدامه مشمول اين آيه نيست چه كسانى كه ايمان آوردهاند حرام خدا را حلال نمىشمرند پس او را بخواه اگر توبه كرد حد بزن و اگر نه از دين بيرون شده پس او را بكش قدامه را حاضر كردند او توبه كرد و حد بر او جارى شد .
٧ - آيهء ٨٩ ، از سورهء مائده * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما أَحَلَّ الله لَكُمْ وَلا تَعْتَدُوا إِنَّ الله لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ) * بروايتى كه فاضل هم آورده است پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) براى مردم در مجلسى سخن مىگفت و روز قيامت را براى ايشان توصيف مىكرد مردم از خوف گريه كردند و ده تن از اصحاب در خانه عثمان بن مظعون فراهم آمدند و اتفاق كردند كه روزها را به روزه و شبها را به بيدارى برگذار كنند و بر بستر نخوابند و گوشت و « ودك » ( پيه و چربى ) نخورند