روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٩٩ - روزشمار جنگ سه شنبه ١٤ دی ١٣٦١ ١٩ ربیع الاول ١٤٠٣ ٤ ژانویه ١٩٨٣
می خواهد امتیازات بیشتری کسب کند یا مهم تر از همه ی این ها با توجه به هماهنگی سیاست ژاپن با غرب و امریکا و این که ژاپن نمی تواند سیاست مهمی خلاف سیاست امریکا اتخاذ نماید از انجام این کار خودداری می کند؟ و در ادامه ی همین مسئله، آیا با توجه به آگاهی ژاپن از نقشه های آینده ی امریکا در رابطه با ایران نیست که از اتمام پروژه ی پتروشیمی طفره می رود؟
در جواب باید گفت که اصلی ترین علت این مسئله که سایر علل هم از آن نشئت می گیرند، پیوند ژاپن با غرب و امریکا می باشد و با توجه به این مسئله که ژاپن یکی از هم پیمان های امپریالیسم امریکا می باشد و به دلیل این که امریکا شدیداً مخالف رشد صنایع مادر و خودکفایی ایران است، با این کار مخالفت می ورزد. از طرف دیگر، با قبول ادامه ی کار توسط ژاپن در واقع غرب ثبات سیاسی انقلاب اسلامی را پذیرفته و این سرشکستگی سختی برای امریکا و غرب است که دائم دم از عدم ثبات در ایران می زنند. همچنین، با توجه به تأکید ژاپن بر این مسئله که تا قبل از پایان جنگ حاضر به ادامه ی کار نیست، می خواهد از این طریق هم ایران را برای پذیرش صلح تحمیلی تحت فشار قرار دهد و علاوه بر آن، چون عراق بازار خوبی برای مصنوعات ژاپن می باشد، ژاپن با عدم پذیرش اتمام پروژه ی ایران امتیازاتی از عراق کسب می کند.
مسئله ی دیگر با توجه به شکست عراق در جنگ با ایران و این که با شکست نهایی عراق توسط ایران و گسترش انقلاب اسلامی امریکا در منطقه آینده ی شومی را برای خود پیش بینی می کند، از این جهت، برای جلوگیری از شکست نهایی صدام و گسترش انقلاب اسلامی، امریکا ممکن است در آینده نقشه هایی داشته باشد که با توجه به آگاهی سران ژاپن از این نقشه ها، ادامه ی مشارکت در این پروژه را به نفع خود نمی بیند مخصوصاً این که ژاپن بارها اعلام کرده که حاضر به سرمایه گذاری بیش تری در این مجتمع پتروشیمی نمی باشد.
و آخرین دلیل را این طور می توان گفت که چون ژاپن فکر می کند از کشورهایی که رابطه ی نزدیک با ایران دارند هیچ کدام قادر به تکمیل این پروژه نیستند، به این دلیل با طفره رفتن از اتمام مجتمع پتروشیمی بندر امام خمینی می خواهد امتیازات بیش تری به دست آورد.[١]
[١] مأخذ ٥، بخش دوم، صص ٣١ و ٣٢، رادیو بی بی سی، ١٤/١٠/١٣٦١.