روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٠١ - روزشمار جنگ شنبه ٩ بهمن ١٣٦١ ١٤ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٩ ژانویه ١٩٨٣
کلی بعدها در تمام سپاه این واحد نظامی را زنده کرد و بنای اصلی این واحد را خودش ایجاد کرد، آن هم در عمل و تجربه که خود بالاتر از تئوری و علم درسی بود و از هیچ منبعی استفاده نکرد و چون این گونه کتب و منابع در ابتدای جنگ با آن همه ناهماهنگی و بی توجهی به نظریات برادران سپاهی در دست رس نبود، بدون راهنمایی کسی نسبت به این امر همت گماشت. به یاد دارم که برای تأسیس واحدی به نام طرح و عملیات خیلی از برادران مسئول نظامی و غیر نظامی راهنمایی های کردند و زحمت ها کشیدند و کلاس های آموزشی تشکیل دادند تا چند نفر معدود را بعد از گذراندن دوره یی تئوری، آموزش دادند، ولی حسن باقری برای ایجاد این واحد نظامی که بسیار ضرورتش در جنگ احساس می شد شخصاً و به تنهایی اقدام کرد و از استعداد خدایی اش و ذهن باز خودش و همچنین تحرک زیادی که داشت مایه گرفت.
او با این کارش خدمت بزرگی به جنگ کرد و چشم فرماندهان و مخصوصاً مسئول طرح و عملیات منطقه ٨ آن زمان که فرمانده عملیات جنوب نیز بود و چشم یوسف کلاهدوز قائم مقام سپاه را در جنگ باز کرد و یک کلام او چشم فرماندهی سپاه در میدان جنگ بود.
تا قبل از ایجاد این واحد کوچک نظامی در جنوب و در هر کدام از محورهای عملیاتی، اطلاعات دشمن جسته و گریخته جمع بندی نشده به دست فرمانده می رسید و از این رو به درستی روی اطلاعات پراکنده و بعضاً مرده نمی شد حساب باز کرد یا تصمیمی گرفت. در طرح ریزی ها نیز همیشه یک پای جنگ می لنگید و فرماندهان اوایل جنگ نیز جداً نسبت به اطلاعات از دشمن ضعیف بودند و جمع بندی دقیقی از نیروهای در خط دشمن، احتیاط دشمن و حتی زمین خودی نداشتند و با ارائه ی راه کارهای شناخته شده روی محورهای عملیاتی مشخص (که دشمن محتمل ترین راه کار ما را بررسی می کرد) حمله می کردند و در حمله ی منظم بزرگ در جنوب بهره یی نبردیم که یک بخش عظیم از عیوب و نقایص آن طرح ها را نیز در نداشتن اطلاعات درستی از زمین و دشمن باید جست و جو کرد و باقری با این کار بزرگ توانست ضعف اطلاعات از زمین و دشمن را حل کند و یکی از ارکان مهم جنگ را (رکن دوم) در سپاه پاسداران و نیروهای بسیج مردمی پایه ریزی کند که مثل بازوی پرتوانی در خدمت فرماندهی در جنگ به کار گرفته شد و باعث شد که یکی از نقطه قوت های نیروهای خودی و رزمندگان اسلام در امر شناسایی و به طور کلی جمع آوری اطلاعات به حساب بیاید و بارها دشمن روی این مسئله انگشت گذاشت و در تحلیل و بررسیِ عللِ شکست، مخصوصاً در نبردهای بزرگ چهارگانه (ثامن الائمه(ع)، طریق القدس، فتح المبین و بیت المقدس) به این نقطه قوت ما اشاره کرد.
خطی که برادر باقری در امر شناسایی در واحدهای اطلاعات - عملیات محورهای عملیاتی و یگان ها ایجاد کرد، مشوق این شد که که بچه ها دنبال راه کارهای ابتکاری و غیر معمولی بگردند و شب و روز در جلو و جناحین خطوط دشمن و گاه به یاری خداوند و با ایثار و از جان گذشتگی در پشت خطوط دشمن، تلاش می کردند و زحمت می کشیدند و رنج های طاقت فرسایی را به خاطر پیدا کردن بهترین راه کار عملی در زمین و به دست آوردن نقطه ی ضعیف آرایشی دشمن متحمل می شدند.
در اثر این تلاش های مخلصانه بود که نور امید و فرج دمیده می شد و در طرح عملیاتی گشایش خداوندی نازل می گشت و راه برای حمله ی نیروهای اسلام پیدا می شد و به حق پیدا شدن راه کارهای عملی در [عملیات های] ثامن الائمه(ع) و طریق القدس و فتح المبین و بیت المقدس را باید ابتدا مدیون زحمت های برادر حسن باشیم که مبتکر این راه بود (شناسایی...) و سپس مدیون بچه هایی باشیم که رنج چندین روزه را در کمال سختی و اضطراب، گرسنگی و تشنگی به جان می خریدند و با ارائه ی اطلاعات به فرمانده این امکان را می دادند که انعطاف به خرج داده و یک دگرگونی اساسی در طرح عملیاتی ایجاد کند و بهترین راه کار عملی را در دستور کار نیروهای عمل کننده بگنجاند.»[١]
سازمان رزم
از مهم ترین کارهایی که حسن باقری در شکل گیری و توسعه ی آن نقش بسیار مؤثری داشت، سازمان دهی
[١] مأخذ ١٧، صص ٢٠ - ١٤.