"سازمان رزم در سپاه بود. یکی از اقدامات اولیه ی او در ستاد عملیات جنوب در کنار تأسیس واحد "اطلاعات - عملیات"، سامان دهی جبهه های نبرد بود که به طبع، موضوع "سازمان رزم" نیز در پی آن مطرح شد.

در نخستین ماه های جنگ، نیروهای مردمی که در قالب گروه های کوچک و عموماً از طریق مساجد

به جبهه ها اعزام می شدند، با تلاش سپاه پاسداران به صورت ابتدایی و با کم ترین امکانات، سازمان دهی اولیه شده و در محورهای مختلف عملیاتی به کار گرفته می شدند، اما پس از مدت کوتاهی به ویژه پس از عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا، سپاه پاسداران در عرصه ی جنگ مجال بیش تری یافت و به مرور و به خصوص بعد از هر عملیات موفق، اعزام نیروهای مردمی در قالب بسیج با اقبال بیش تری مواجه می شد، لذا موضوع "سازمان رزم مستقل سپاه" به موضوع جدی تری تبدیل شد.

غلامعلی رشید در این باره نوشته است: «حسن باقری در سازمان دهی و ترکیب گردان های رزمی و به تبع آن تیپ و لشکر و قرارگاه های تاکتیکی نقش بسیار فعالی داشت و مدام به دنبال تغییر و دگرگونی در جهت تکامل سازمان دهی رزمی نیروها که در عمل به نتیجه می رسید، بود و بیش تر از سایرین در این امر کوشا بود و مرتباً با قسمت برنامه ریزی و سازمان دهی نیروها در قرارگاه بحث و مشورت می کرد و نظریات خودش را از مجموع برخوردهای عملی با فرماندهان رده های پایین گرفته بود، مطرح می کرد. او را می توان یکی از پایه گذاران گردان های رزمی پیاده ی سپاه دانست که در جزئیات و ریز سازمان و ترکیب گدها[١] از جمله تعداد سلاح انفرادی و تعداد قبضه های موشک انداز ضد تانک، در تعداد دسته ها و گروهان ها و نوع دسته ها (دسته های رزمی، پشتیبانی و...) تعداد قبضه های خمپاره انداز و... نقش داشت و تماماً نیز به دنبال این بود که در جنگ با دشمن چه سازمانی و چه ترکیبی و با چه کمیت و کیفیتی می تواند عالی تر بجنگند و مأموریت را بهتر اجرا کنند. با توجه به تمام خصلت ها و کیفیت نیروهای بسیج مردمی به عامل تحرک و سرعت عمل کاملاً توجه داشت و این دو عامل باید مشخصه ی گدهای رزمی سپاه باشد. البته در امر آموزش در بالا بردن سطح رزمی و کیفیت رزمی گدها یکی از صاحب نظران بود و هر موقع در هر شرایطی مسئولین آموزش نظامی از او درخواست می کردند تا تجربیات و نظریات خودش را در اختیار واحدهای آموزشی قرار دهد، دریغ نمی کرد و با کمال میل و حوصله یی که مخصوص خودش بود ساعت ها به بحث می نشست و تجربیات خود را در اختیار آنان قرار می داد و از این راه خدمت زیادی به سپاه پاسداران کرد.»[٢]

حسن باقری از افرادی بود که همواره به توسعه ی سازمان رزم در همه ی ابعاد آن از تربیت کادر و نیرو در همه ی قسمت ها از گردان های پیاده گرفته تا زرهی، توپ خانه و... توجه داشت.

سخنان او در زمانی که سپاه هنوز سازمان رزمی در قالب تیپ و توپ خانه و زرهی و... نداشت،[٣]^ نشان دهنده ی عمق نگاه او به این امر مهم است. در یادداشت های فتح الله جعفری در این باره آمده است:

«باید مکان مناسب برای نیروها پیش بینی کنیم. با توجه به حضور نیروهای مردمی که در تجربه ی [شکست] حصر آبادان و قبل از آن نتیجه ی مثبت داشت، سعی کنیم سازمان مستقل سپاه را در جنگ فعال تر کنیم، مهندسی رزمی باید فعال شود، ما نیاز به سلاح سنگین تر داریم، توپ خانه و زرهی سپاه باید فعال شود، تشکیلات یگان های رزمی را باید فعال کنیم، اما فعلاً در قالب تیپ مستقل باشند و نیروهای مردمی در آن سازمان دهی شوند.»[٤]

تربیت کادر

یکی از خصوصیات بارز حسن باقری توجه به تربیت نیرو و کادرسازی بود. غلامعلی رشید در این باره

[١] گردان ها

[٢] مأخذ ١٧، صص ٥٠ - ٤٩.

[٣] ^ حد فاصل عملیات ثامن الائمه در ٥ مهر سال ١٣٦٠ تا انجام عملیات طریق القدس در ٨ آذر ١٣٦٠.

[٤] مأخذ ١٨.