روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٤٨ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢٧ دی ١٣٦١ ٢ ربیع الثانی ١٤٠٣ ١٧ ژانویه ١٩٨٣
روزشمار جنگ دوشنبه ٢٧ دی ١٣٦١ ٢ ربیع الثانی ١٤٠٣ ١٧ ژانویه ١٩٨٣
٢٨٠
پس از گذشت ٥ روز از اعلام موافقت فرماندهان ارتش با اجرای عملیات از محور فکه - چزابه برای تصرف سرپل غزیله و حرکت به سوی العماره، "چگونگی اجرای مانور" مهم ترین مشکل در رسیدن به یک جمع بندی قاطع در خصوص اجرای عملیات بود. به رغم برگزاری جلسات متعدد هر روزه و پرداختن به موضوع "مانور"، تردید در مورد رسیدن یا نرسیدن نیروهای عمل کننده به هدف، بر فضای مباحث سایه افکنده بود و همچنان موضوعاتی مانند: عمق زیاد هدف؛ یک یا دو مرحله یی شدن عملیات و پذیرش یا مخالفت با رفتن یک باره به غزیله؛ بالا رفتن هشیاری عراق؛ تقویت منطقه از جانب دشمن و تا حدی از بین رفتن اصل غافل گیری و... به این تردیدها دامن می زد.
سخنان امروز فرمانده کل سپاه در جمع فرماندهان ارشد سپاه (رحیم صفوی، غلامعلی رشید، حسن باقری و مجید بقایی) تا حدی از این تردید حکایت می کند. وی در این جمع گفت: «ما هدف هایی در این منطقه مانند "علی غربی" داشتیم که صرف نظر کردیم. تازه! تا ما به بغداد نرویم صدام ساقط نمی شود. و بعد هدف را محدود کردیم تا رسیدیم به حلفائیه و مجدداً منطقه ی عملیات را محدودتر می کنیم. [بنابراین] ما در این منطقه به جایی نمی رسیم.»
غلامعلی رشید نیز دلیل کاهش تدریجی وسعت منطقه ی عملیات را که در دوره ی نسبتاً طولانی مباحث طرح مانور اتفاق افتاده است، نداشتن شناخت کافی از زمین منطقه دانست و گفت: «اشکال این است که در زمین هایی که [قصد] عملیات داریم، قبل از آن که زمین را بشناسیم، برای آن طرح مانور می چینیم، در حالی که باید قبل از این که تصمیم داشتیه باشیم در جایی عملیات کنیم، مناطق را شناسایی کنیم.»
وی حتی تلویحاً پیشنهاد ترجیح عملیات در چیلات و فاو را بر عملیات در العماره مطرح کرد و افزود: «ما اگر چیلات و فاو را عمل کنیم مقداری فرصت پیدا می کنیم روی مانور عماره کار کنیم.»
البته، به جز طرح مانور، هماهنگی های مربوط به پشتیبانی و تدارکات سیر معمول خود را طی می کرد. از جمله در جلسه یی که ساعت ٢٣:٢٠ امروز با حضور علی شمخانی، رحیم صفوی، مجید بقایی، حسن باقری، احمد غلامپور و عزیز جعفری از سپاه پاسداران و سرهنگ صیاد شیرازی، سرهنگ قویدل، سرهنگ جمشیدی، سرهنگ دژکام و سرهنگ آذرین در محل قرارگاه نجف در ارتفاعات برغازه تشکیل شد، درباره ی واگذاری برخی امکانات زرهی، مخابرات، مهمات و موضوع پشتیبانی گفت و گو شد و در نهایت توافقاتی انجام و تصمیماتی اتخاذ شد.
در این جلسه سرهنگ صیاد شیرازی اعلام کرد: «از لشکر زاهدان ٢٠ نفربر زرهی؛ از لشکر٨١، ٤٠ تانک پی.ام.پی و ٢٠ دستگاه نفربر زرهی خشایار و از لشکر٩٢ زرهی، ٥٠ دستگاه پی.ام.پی برای عملیات اختصاص یافته، لکن انتقال این دستگاه ها به منطقه حداقل یک هفته طول خواهد کشید.»
وی همچنین افزود: «٢٠ هزار گلوله ی مهمات که خریده ایم دیروز رسید و در حال تخلیه است و کشتی سلاح آر.پی.جی برای سپاه نیز (به ایران) رسید و کمبود آن حل شده است و حدود ٢٥٠ دستگاه بی سیم نیز از سوی ارتش در اختیار سپاه قرار گرفته است.» ضمناً در این جلسه مقرر شد:
در تقسیم امکانات ترابری و مهندسی با توجه به نوع مأموریت قرارگاه ها به نسبت دو به یک (٢ به قرارگاه نجف و یک به قرارگاه کربلا) اقدام شود. علاوه بر این، در انتهای جلسه توافق شد آخرین هماهنگی ها برای تعیین تکلیف نهایی موارد زیر تا ٤٨ ساعت بعد انجام شود:
١. عکس هوایی.[١]
٢. وسایل مکانیزه.
٣. وسایل مهندسی و کمپرسی.
٤. بیمارستان.
٥. پل ها.
٦. برطرف کردن کمبود بی سیم ها (که مقرر شد به وسیله ی هواپیما به خوزستان منتقل شود).[٢]
[١] یکی از مشکلاتی که فرماندهان همواره بر آن تأکید می کردند، نداشتن. عکس هوایی جدید از عمق منطقه ی دشمن بود. آگاه نبودن و نداشتن شناخت کافی از وضعیت موانع عمق، امکان طراحی مانور را در حد کلیات محدود کرده بود. از سویی، به گفته ی رابط نیروی هوایی، محدودیت هایی از نظر دوربین و هواپیماهای حامل دوربین مانع از اجرای عکس برداری از مواضع نیروهای عراقی می شد. این مشکل تا چند روز قبل از آغاز عملیات همچنان وجود داشت.
[٢] سند شماره ١٥٩/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ی ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر مقدماتی، (تقی رضوانی)، ١٧/١٠/١٣٦١ تا ٤/١١/١٣٦١، صص ٨٩ - ٨٧ و ١٠٢.